Algorytmy postępowania w ostrej biegunce infekcyjnej

Algorithms for the management of acute infectious diarrhea

Tomasz Mach1, Katarzyna Szczeklik2

1 Katedra Gastroenterologii, Hepatologii i Chorób Zakaźnych Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum
2 Zakład Stomatologii Zintegrowanej Instytutu Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum

Tomasz Mach
Katedra Gastroenterologii, Hepatologii
i Chorób Zakaźnych
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum
ul. Śniadeckich 5, 31-531 Kraków
Tel:. 12 424 73 80

Wpłynęło: 23.10.2018
Zaakceptowano: 20.11.2018
Opublikowano on-line: 26.11.2018

Cytowanie

Cytowanie: Mach T, Szczeklik K. Algorytmy postępowania w ostrej biegunce infekcyjnej.
Zakażenia XXI wieku 2018;1(5):245–252.
doi: 10.31350/zakazenia/2018/5/Z2018043

WERSJA ELEKTRONICZNA

Streszczenie:
Zakażenia przewodu pokarmowego powodują bardzo często ostre i rzadziej przewlekłe choroby, przy czym najczęstszym ich objawem jest ostra biegunka. W artykule dokonano przeglądu opartego na dowodach oceny ostrej biegunki infekcyjnej, koncentrując się na podejściu klinicznym i leczeniu najczęstszych ich przyczyn w naszym kraju. Ostra biegunka wywołana czynnikami wirusowymi i bakteryjnymi jest niezwykle powszechna, a szczególnie niebezpieczna w grupie małych dzieci i osób starszych z innymi chorobami. Biegunka infekcyjna jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów dzieci na świecie. Choroba występuje głównie w społeczeństwach ubogich o niskim standardzie życia, także w krajach rozwiniętych. Podano czynniki ryzyka rozwoju tego schorzenia, zarówno dotyczące mikroorganizmu, jak i osobnicze zakażonego. Z uwagi na najczęstszą etiologię wirusową diagnostyka mikrobiologiczna jest zarezerwowana dla szczególnych sytuacji i dotyczy: chorych z biegunką krwistą, bólami kolkowymi brzucha, gorączką, sepsą, ze znacznym odwodnieniem, podejrzeniem biegunki szpitalnej, gdy biegunka utrzymuje się ponad 2 tygodnie, towarzyszą jej objawy pozajelitowe, w dochodzeniu epidemiologicznym. Przedstawiono podstawy leczenia, głównie polegające na nawadnianiu doustnym płynami rehydratacyjnymi zawierającymi sole sodu, potasu, chlorki, glukozę o odpowiedniej osmolarności. Podano kryteria kliniczne oceny ciężkości biegunki i zasady uzupełniania płynów drogą doustną i dożylną. Omówiono wskazania do leczenia szpitalnego chorych z ostrą biegunką infekcyjną. Zwrócono uwagę na leczenie żywieniowe, zasady farmakoterapii, w tym wskazania do antybiotykoterapii w ostrym zapaleniu żołądkowo-jelitowym.

Słowa kluczowe: biegunka, biegunka infekcyjna, leczenie, rozpoznawanie

Abstract:
Gastrointestinal infections lead to many acute and chronic diseases, with acute diarrhea being the most common manifestation. This article reviews an evidence-based approach to acute infectious diarrhea evaluation with a focus on clinical approach and treatment of the most common causes in our country. Acute diarrhea caused by viral and bacterial factors is extremely common and particularly dangerous in the group of small children and in elderly people with other diseases. This is one of the most common causes of death in children in the world. The disease occurs mainly in poor countries with a low standard of living, but also in developed countries. The risk factors for the development of this disease, both regarding the microorganism and the individual infected, are given. Due to the most common viral etiology, microbiological diagnosis is reserved for specific situations and concerns: patients with bloody diarrhea, abdominal colic, fever, sepsis, with significant dehydration, suspected nosocomial diarrhea, when the diarrhea prolongs for more than two weeks, accompanied by extraintestinal symptoms, in the epidemiological investigation. The principles of treatment are presented and include mainly rehydration with oral rehydration fluids containing sodium, potassium, chloride and glucose salts with anappropriate osmolarity. Clinical criteria for assessing the severity of diarrhea and the principles of fluid therapy by oral and intravenous route are given. The indications for inpatient treatment of patients with acute diarrhea were discussed. Attention is paid to nutritional treatment, principles of pharmacotherapy, including indications for antibiotic therapy in acute gastro-enteritis.

Key words: diarrhea, infectious diarrhea, treatment, diagnosis

  1. Schiller LR, Sellin JH. Diarrhea. Sleisenger and Fordrtran’s Gastrointestinal and Liver Disease, red. Feldman M, Friedman LS, Brandt LJ. Philadelphia: Saunders Elsevier; 2016, pp. 221–228.
  2. Chow CM, Leung AK, Hon KL. Acute gastroenteritis: from guidelines to real life. Clin Exp Gastroenterol 2010;3:97–112.
  3. Mach T. Ostra biegunka infekcyjna. Interna Szczeklika 2018, Kraków, Medycyna Praktyczna; 2018, pp. 1063–1068.
  4. Rikhotso MC, Kabue JP, Ledwaba SE i wsp. Prevalence of Human Bocavirus in Africa and Other Developing Countries between 2005 and 2016: A Potential Emerging Viral Pathogen for Diarrhea. J Tropical Med 2018:7875482 [doi: 10.1155/2018/7875482].
  5. Haines CF, Sears CL. Infectious enteritis and proctitis. Sleisenger and Fordrtran’s Gastrointestinal and Liver Disease, red. Feldman M, Friedman LS, Brandt LJ. Philadelphia: Saunders Elsevier; 2016, pp. 1896–1929.
  6. Ng QX, Ho CYX, Shin D i wsp. A meta-analysis of the use of rifaximin to prevent travellers’ diarrhoea. Travel Med 2017;24(5):1–5 [doi: 10.1093/jtm/tax025].
  7. Shane AL, Mody RK, Crump JA i wsp. The Infectious Diseases Society of America’s Guideline: 2017 IDSA clinical Practice Guidelines for the diagnosis and management of infectious diarrhea. Clinical Infectious Diseases 2017;65(12):e45–e80 [doi: 10.1093/cid/cix669].
  8. Riddle MS, DuPont HL, Connor BA. ACG clinical guideline: diagnosis, treatment, and prevention of acute diarrheal infections in adults. Am J Gastroenterol 2016;111(5):602–617 [doi: 10.1038/ajg.2016.126].
  9. Daniel P. Biegunka. Interna Szczeklika 2018, Kraków, Medycyna Praktyczna; 2018, pp. 900–903.
  10. Houston KA, Gibb JG, Maitland K. Intravenous rehydration of malnourished children with acute gastroenteritis and severe dehydration: A systematic review. Wellcome Open Res 2017;18;2:65 [doi: 10.12688/wellcomeopenres.12346.1].
  11. Alexandraki I, Smetana GW, Aronson MD. Acute viral gastroenteritis in adults. UpToDate 2018 [https://www.uptodate.com/contents/acute-viral-gastroenteritis-in-adults].
  12. Tribble DR. Antibiotic Therapy for Acute Watery Diarrhea and Dysentery. Mil Med 2017;182(Suppl 2):17–25 [doi: 10.7205/MILMED-D-17-00068].
  13. Lübbert C. Antimicrobial therapy of acute diarrhoea: a clinical review. Expert Rev Anti Infect Ther 2016;14(2):193–206 [doi: 10.1586/14787210.2016.1128824].
  14. Hong KS, Kim JS. Rifaximin for the treatment of acute infectious diarrhea. Therap Adv Gastroenterol 2011;4(4):227–235 [doi: 10.1177/1756283X11398734].
  15. Hong KS, Kim YS, Han DS i wsp. Efficacy of rifaximin compared with ciprofloxacin for the treatment of acute infectious diarrhea: a randomized controlled multicenter study. Gut Liver 2010;4(3):357–62 [doi: 10.5009/gnl.2010.4.3.357].

Nie zgłoszono.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI