Analiza retrospektywna opisów radiogramów klatki piersiowej noworodków – doświadczenia własne

Retrospective analysis of neonatal chest X-ray reports – own experience

Piotr Nowak1, Diana Martonik1, Ewa Pasieka2

1 Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Statystyki i Informatyki Medycznej Wydziału nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
2 Pełnomocnik ds. systemu zarządzania jakością w radiologii i medycynie nuklearnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku

Piotr Nowak
Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Statystyki i Informatyki Medycznej
Wydział Nauk o Zdrowiu
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
ul. Szpitalna 37, 15-295 Białystok
Tel.: 728 872 615

Wpłynęło: 08.08.2019
Zaakceptowano: 22.10.2019
Opublikowano on-line: 12.11.2019

Cytowanie / Citation

Nowak P, Martonik D, Pasieka E. Analiza retrospektywna opisów radiogramów klatki piersiowej noworodków – doświadczenia własne.
Postępy Neonatologii 2019;25(2):67–75
doi: 10.31350/postepyneonatologii/2019/2/PN2019018

Wersja elektroniczna / Article ePDF

Streszczenie:
Wstęp. W okresie noworodkowym następuje adaptacja do życia pozamacicznego. W związku z zachodzeniem licznych zmian morfologicznych i czynnościowych młode organizmy są bardziej narażone na działanie promieniowania jonizującego. Dlatego radiografię w tej grupie pacjentów należy wykonywać jedynie w razie klinicznej konieczności, po wyczerpaniu metod niezwiązanych z narażeniem radiacyjnym. Dobra jakość obrazu rentgenowskiego jest warunkiem celnej interpretacji. Raport radiologa musi się cechować rzetelnością, tak aby klinicysta otrzymał odpowiedź na pytania stawiane w procesie diagnostyczno-terapeutycznym. Cel. Celem pracy była analiza retrospektywna opisów radiogramów klatki piersiowej, wykonanych u noworodków. Materiały i metody. Analizie retrospektywnej poddano 220 opisów radiogramów klatki piersiowej noworodków. Zdjęcia rentgenowskie wykonano przewoźnym aparatem rentgenowskim w Klinice Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku. Dane zbierano w dwóch etapach. Po zebraniu połowy opisów odbyła się w ramach cyklicznego spotkania techników elektroradiologii i lekarzy radiologów prelekcja, której celem było przypomnienie zasad wykonywania zdjęć rentgenowskich noworodków oraz kluczowych punktów ich interpretacji. Zebrane dane poddano analizie statystycznej przy użyciu programu Statistica 13.1. Za poziom istotności przyjęto p=0,05. Wyniki. W 38 przypadkach (17,27%) uznano, że cień środkowy jest w granicach normy. Określenia stanu cienia środkowego brakowało w 147 opisach (66,82%). Zachyłki przeponowo-żebrowe zostały określone jako obustronnie wolne w 71 opisach (32,27%), natomiast jednostronnie wolne w sześciu (2,73%). Brak określenia stanu kątów przeponowo-żebrowych stwierdzono w 143 opisach (65%). Pola płucne bez zmian ogniskowych opisano w 21 przypadkach (9,55%). Najczęstszą zmianą patologiczną było zmniejszenie się przejrzystości obu pól płucnych (n=92; 41,82%). W 34 opisach (15,45%) stan pół płucnych nie został określony. W pierwszym etapie brakiem symetrii charakteryzowało się 78 radiogramów (70,91%), natomiast w drugimi było 68 zdjęć niesymetrycznych (61,82%). Różnica liczby zdjęć symetrycznych w obydwu grupach nie okazała się istotna statystycznie (p=0,15). Wnioski. Analizowane opisy narracyjne cechują się znaczną zmiennością potwierdzenia wykonania oceny poszczególnych obszarów radiogramu. Więcej niż połowa radiogramów klatki piersiowej noworodków została opisana jako niesymetryczna. Przeprowadzone szkolenie zmniejszyło udział zdjęć niesymetrycznych w analizowanym materiale o dziewięć punktów procentowych.

Słowa kluczowe: radiografia, klatka piersiowa, noworodek, symetria, jakość, opis

Abstract:
Introduction. Adaptation to life takes place in the neonatal period. Young organisms are more exposed to ionizing radiation due to the occurrence of numerous morphological and functional changes. Therefore, radiography in this group of patients should be performed only after exhausting all diagnostic methods not related to radiation exposure and in case of clinical necessity. The quality of the X-ray picture is an index of accurate interpretation. The radiologist’s report must meet the condition of reliability, so that the clinician receives an answer to the questions posed in the diagnostic and therapeutic process Aim. The aim of the study was a retrospective analysis of reports of chest X-rays performed on newborns. Materials and methods. 220 reports of chest radiographs of newborns were retrospectively analyzed. X-rays were taken at the Neonatology and Intensive Therapy Department of the Medical University of Bialystok Clinical Hospital with a mobile X-ray machine. Data was collected in two stages. After collecting half of the results, as a part of regular meeting of radiography technicians and radiologists, a lecture took place, the purpose of which was to recall the principles of taking X-ray pictures of newborns and the key points of their interpretation. Collected data was then subjected to statistical analysis using Statistica 13.1. The significance level was set to be p=0.05. Results. In 38 (17.3%) cases the median shadow was described as within the normal range. Interpretation of the median shadow was missing in 147 (66.82%) results. Costophrenic angles were described as bilaterally clear in 71 (32.27%) results, while unilaterally clear in 6 (2.73%). The state of the costophrenic angles was not described in 143 (65.00%) cases. Pulmonary fields without focal lesions were described in 21 (9.55%) cases. The most common pathological change was the reduced transparency of both pulmonary fields (n=92, 41.82%). In 34 (15.45%) results the state of the pulmonary fields was not described. In the first stage of analysis, 78 (70.91%) radiographs were characterized by a lack of symmetry, while in the second stage – 68 (61.82%). X-ray exams in both groups did not differ statistically significantly in terms of symmetry (p=0.15). Conclusions. The analyzed narrative reports are characterized by significant variability in the confirmation of the assessment of the particular areas of the radiogram. More than half of the chest X-rays of newborns has been described as unsymmetrical. Conducting the training reduced the share of unsymmetrical images in the analyzed material by nine percentage points.

Key words: radiography, chest, newborn, symmetry, quality, report

  1. Bręborowicz GH (red.). Położnictwo i ginekologia. Wyd. II. Vol. 1–2. PZWL, Warszawa, 2015, pp563–578.
  2. Jurczyk MU, Adamkiewicz M, Chmaj-Wierzchowska K, Kasprzyk L. Klasyfikacja badań radiologicznych u noworodków. Pol Prz Nauk Zdr 2016;1(46):7–11.
  3. Wood J, Thomas L. Imaging of neonatal lung disease. J Am Osteopath Coll Radiol 2015;4(1):12–18.
  4. Ganeshan D, Duong PT, Probyn L i wsp. Structured reporting in radiology. Acad Radiol 2018;25(1):66–73. doi:  1016/j.acra.2017.08.005
  5. Rozkrut D (red). Rocznik demograficzny 2017. Zakład Wydawnictw Statystycznych, Warszawa, 2017, pp. 259–263.
  6. Govender V, Ntholeng T, Vawda F i wsp. The profile of indications for radiography in the Neonatal Intensive Care Unit at Universitas Academic Hospital, Bloemfontein. S Afr J CH 2013;7(1):30–34. doi:  7196/sajch.467
  7. Pruszyński B, Cieszanowski A (red.). Radiologia. diagnostyka obrazowa RTG, TK, USG i MR. Wyd. III. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2014, pp. 214–358.
  8. Markham L. The art of infant X-ray. [online] https://www.seattlechildrens.org/pdf/art-of-infant-x-ray.pdf (data pobrania: 29.07.2018 r.).
  9. Karpick RJ. Basics of chest radiography. [online] https://www.globaltb.njms.rutgers.edu/downloads/2012 Handouts/Karpick (data pobrania: 1.08.2018 r.).
  10. Ryan S. Embryology and anatomy of the neonatal chest. W: Donoghue V (red.). Radiological imaging of the neonatal chest. Wyd. II. Springer Verlag, Heidelberg-Berlin, 2008, pp. 1–9.
  11. Bontrager KL, Lampignano JP. Pozycjonowanie w radiologii klasycznej dla techników elektroradiologii. I. Edra Urban & Partner, Wrocław, 2012, pp. 15–19.
  12. USAID Applying Science to Strengthen and Improve Systems (ASSIST) Project. Reducing the radiological exposure of neonates and cost of care in the Neonatal Intensive Care Unit at a private hospital in Bangalore, India. [online] https://www.usaidassist.org/sites/assist/files/india_ovum_case_study_oct_2017_final_ada.pdf (data pobrania: 5.08.2018 r.).
  13. Friedrich-Nel H, van der Merwe B, Kotzé B. Neonatal chest image quality addressed through training to enhance radiographer awareness. Health SA Gesondheid 2018;23(0):a1067. doi:  4102/hsag.v23i0.1067
  14. Álvares BR, Rodriques Pereira ICM, de Araújo Neto SA i wsp. Normal findings on chest X-rays of neonates. Radiol Bras 2016;39(6):435–440. doi:  1590/S0100–39842006000600012
  15. Menashe SJ, Iyer RS, Parisi MT i wsp. Pediatric chest radiographs: common and less common errors. AJR 2016;207(4):903–911. doi:  2214/AJR.16.16449
  16. Morrison G, John SD, Goske MJ i wsp. Pediatric digital radiography education for radiologic technologists: current state. Pediatr Radiol 2011;41(5):602–610. doi:  1007/s00247–010–1904–3
  17. Hlabangana LT, Andronikou S. Short-term impact of pictorial posters and a crash course on radiographic errors for improving the quality of paediatric chest radiographs in an unsupervised unit—a pilot study for quality-assurance outreach. Pediatr Radiol 2015;45(2):158–165. doi:  1007/s00247–014–3115–9
  18. Loovere L, Boyle EM, Blatz S i wsp. Quality improvement in radiography in a neonatal intensive care unit. Can Assoc Radiol J 2008;59(4):197–202.
  19. Shahri HMM, Naghibi S, Mahdavi E i wsp. Diagnostic utility of chest X-rays in neonatal respiratory distress: determining the sensitivity and specificity. IJP 2014;2(4.2):65–72. doi:  22038/IJP.2014.3472
  20. Czarnecki ŁM. Assessment of chest X-ray images in newborns with respiratory disorders. Kardiochir Torakochir Pol 2015;12(1):83–86.doi:  5114/kitp.2015.50578
  21. Kawalec W, Grenda R, Ziółkowkska H (red.). Pediatria. Wyd. I. Vol 1–2. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2013, pp. 298–299.
  22. Smevik B. Chest radiography in congenital heart disease. W: Donoghue V (red.). Radiological imaging of the neonatal chest. Wyd II. Springer Verlag, Berlin-Heidelberg, 2008, pp. 267.
  23. Herring W. Podręcznik radiologii. I. Edra Urban & Partners. Wrocław, 2014, pp. 72–75.
  24. Pruszyński B (red.). Wskazania do badań obrazowych. Wyd. I. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2011:30–47.
  25. Hoffer M, Abanador N, Kamper L, Rattunde H, Zantai Ch. Podstawy radiologii klatki piersiowej. Wyd. I. Medipage, Warszawa, 2008.
  26. Szczapa J (red.). Neonatologia. Wyd. I. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2008, pp. 191–197.
  27. Yoon HK. Interpretation of neonatal chest radiography. J Korean Soc Radiol 2016;74(5):279–290. doi:  3348/jksr.2016.74.5.279
  28. Mavrogenis AF, Mitsiokapa EA, Kanellopoulos AD i wsp. Birth fracture of the clavicle. Advances in Neonatal Care 2011;11(5):328–331. doi:  1097/ANC.0b013e318229ade0
  29. Paul SP, Heaton PA, Patel K. Breaking it to them gently: fractured clavicle in the newborn. The Practising Midwife 2013;16(9):31–34.
  30. Awang MS, Abdul Razak AH, Che Ahmad A i wsp. Neonatal clavicle fracture: a review of fourteen cases in east coast Peninsular Malaysia. Med J Malaysia 2017;16(2):79–83.
  31. Marciński A (red.). Radiologia pediatryczna. [online] https://zrp.wum.edu.pl/sites/zrp.wum.edu.pl/files/radiologia_pediatryczna_skrypt_2.pdf (data pobrania: 28.02.2016 r.).
  32. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie ogłoszenia wykazu wzorcowych procedur radiologicznych z zakresu radiologii – diagnostyki obrazowej i radiologii zabiegowej (Dz. Urz. Min. Zdrowia z 2015 r., poz. 78).
  33. Procedura robocza. [online] http://www.polradiologia.org/files/zalacznik/1456270168_Tworzenie%20procedury_robocza%20002%2001.pdf (data pobrania: 6.08.2018 r.).
  34. Schmölzer GM, O’Reilly M, Daviscde PG i wsp. Confirmation of correct tracheal tube placement in newborn infants. Resuscitation 2013;84(6):731–737. doi:  1016/j.resuscitation.2012.11.028
  35. Dominguez MC, Alvares BR. Pulmonary atelectasis in newborns with clinically treatable diseases who are on mechanical ventilation: clinical and radiological aspects. Radiol Bras 2018;51(1):20–25. doi:  1590/0100–3984.2016.0157
  36. Offifiah AC. Computed and digital radiography in neonatal chest examination. W: Donoghue W (red.). Wyd. II. Springer Verlag, Berlin-Heidelberg, 2008, pp. 47–66.
  37. van Schuppen J, Onland W, van Rijn R. Lines and tubes in neonates. [online] http://www.radiologyassistant.nl/en/p526bd2e468b8c/lines-and-tubes-in-neonates.html (data pobrania: 31.07.2018 r.).
  38. Thayyil S, Nagakumar P, Sinha A. Optimal endotracheal tube tip position in extremely premature infants. Am J Perinatol 2008;25(1):13–17. doi:  1055/s-2007–995221
  39. European Society of Radiology (ESR). Good practice for radiological reporting. Guidelines from the European Society of Radiology (ESR). Insights Imaging 2011;2(2):93–96. doi:  1007/s13244-011-0066-7
  40. Akhtar MR, Ahmed N, Khan N. The unofficial guide to radiology: 100 practice chest X-rays, with full colour annotations and full X-ray reports. Zeshan Qureshi ZQ-Findir, 2017, Londyn, p. 3.
  41. Duong M, Timoney P, MacNicholas R i wsp. ABC’s of chest X-rays. TSMJ 2001;2:11–14. [online] https://www.tcd.ie/tsmj/2001/2001pdf/abcchest.pdf
  42. Ellis SM, Flower C. The WHO manual of diagnostic imaging – radiographic anatomy and interpretation of the chest and the pulmonary system. WHO 2006:15–17.

Konflikt interesów: nie zgłoszono.
Potential conflicts of interest: no conflicts.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI

 

 

PIERWSZE MAZOWIECKIE SPOTKANIE MIKROBIOLOGÓW I EPIDEMIOLOGÓW


» PROGRAM


» REJESTRACJA