Zeszyt 1, 2018

Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018 r.

Vitamin D supplementation guidelines for Poland – a 2018 update

Agnieszka Rusińska, Paweł Płudowski, Mieczysław Walczak, Maria K. Borszewska-Kornacka, Artur Bossowski, Danuta Chlebna-Sokół, Justyna Czech-Kowalska, Anna Dobrzańska, Edward Franek, Ewa Helwich, Teresa Jackowska, Maria Kalina, Jerzy Konstantynowicz, Janusz Książyk, Andrzej Lewiński, Jacek Łukaszkiewicz, Ewa Marcinowska-Suchowierska, Artur Mazur, Izabela Michałus, Jarosław Peregud-Pogorzelski, Hanna Romanowska, Marek Ruchała, Piotr Socha, Mieczysław Szalecki, Mirosław Wielgoś, Danuta Zwolińska, Arkadiusz Zygmunt

Postępy Neonatologii 2018;24(1):1–24.

Wprowadzenie: Niedobór witaminy D jest ważnym i powszechnym problemem zdrowotnym w Polsce. Niezależnie od wieku, niedobór witaminy D jest wiązany ze znacznym wzrostem ryzyka rozwoju wielu chorób oraz wielu negatywnych skutków zdrowotnych. Celem niniejszego dokumentu zawierającego wytyczne oparte na dowodach jest dostarczenie pracownikom służby zdrowia w Polsce oraz populacji ogólnej aktualnych rekomendacji dotyczących zapobiegania, diagnozowania i leczenia niedoboru witaminy D. Metody: Przeprowadzono systematyczny przegląd piśmiennictwa dotyczącego zapobiegania i leczenia niedoboru witaminy D. Zaktualizowane zalecenia opracowano przy użyciu systemu klasyfikacji zaleceń (GRADE) opisującego siłę zalecenia i jakość dowodów potwierdzających. Zespół ekspertów oceniał dowody dotyczące zagadnienia niedoboru witaminy D, sformułował cele tego dokumentu i opracował wytyczne postępowania w populacji ogólnej i w grupach ryzyka. Wyniki: Zaktualizowane zalecenia określają kryteria diagnostyczne oceny stanu zaopatrzenia w witaminę D oraz opisują strategie zapobiegania i leczenia jej niedoboru w populacji ogólnej, a także w grupach o podwyższonym ryzyku wystąpienia niedoboru. Opracowano zalecenia dotyczące zapobiegania, suplementacji i leczenia niedoboru witaminy D oraz omówiono szczegółowe wytyczne dotyczące postępowania w podstawowej i specjalistycznej opiece zdrowotnej. Wniosek: Niedobór witaminy D jest bardzo rozpowszechniony w Polsce i dotyczy wszystkich grup wiekowych. Istnieje potrzeba wdrożenia regularnej suplementacji zalecanymi dawkami oraz opracowania skutecznej strategii łagodzenia skutków niedoboru witaminy D w populacji polskiej. Zaktualizowane zalecenia są skierowane do pracowników służby zdrowia i władz zajmujących się kompleksową polityką zdrowotną w Polsce. Opracowane wytyczne powinny być uwzględnione w programach zdrowia publicznego mających na celu zapobieganie szerokiemu spektrum chorób przewlekłych.

Rozszerzone kryteria profilaktyki RSV u niemowląt w Polsce

The widened criteria for RSV profilaxis in infants at risk in Poland

Ewa Helwich

Postępy Neonatologii 2018;24(1):25–28.

Prawie wszystkie dzieci w pierwszych dwóch latach życia chorują na RSV. Największe ryzyko ciężkiego zachorowania występuje u noworodków urodzonych przedwcześnie z BPD, a także bez BPD, oraz u noworodków z wrodzoną wadą serca. W tej grupie dzieci ryzyko hospitalizacji związanej z zakażeniem RSV jest największe w pierwszych miesiącach życia. Obecnie jedynym skutecznym środkiem zapobiegającym ciężkiemu zachorowaniu jest paliwizumab, monoklonalne humanizowane przeciwciało. Preparat ten jest stosowany w postaci iniekcji domięśniowych co miesiąc w okresie zwiększonego ryzyka zakażenia RSV (w Polsce od października do kwietnia). Skuteczność paliwizumabu w zmniejszaniu częstości hospitalizacji z powodu zakażenia RSV potwierdza wiele badań prospektywnych. Dotychczas w Polsce profilaktykę stosowano jedynie u noworodków urodzonych do 28 tygodnia wieku ciążowego, przed ukończeniem przez nie pierwszego roku życia w momencie rozpoczęcia sezonu profilaktyki oraz u dzieci z BPD. W bieżącym roku Program Lekowy Profilaktyki RSV obejmie także noworodki urodzone do 33 tygodnia wieku ciążowego, przed ukończeniem przez nie sześciu miesięcy w stosunku do sezonu zwiększonego ryzyka zachorowania

Nowe możliwości wspomagania terapii oddechowej wentylacją oscylacyjną wysokiej częstotliwości

New possibilities of supporting with high frequency oscillatory ventilation

Jerzy Szczapa

Postępy Neonatologii 2018;24(1):29–34.

Rozwój technologii medycznej w ostatnich latach przyniósł wiele nowości sprzętowych mogących poprawić jakość stosowanego leczenia. Pojawiły się na przykład nowe rozwiązania służące wspomaganiu terapii oddechowej wysokimi częstotliwościami. W artykule wyjaśniono podstawowe pojęcia związane z wentylacją oscylacyjną wysokimi częstotliwościami oraz przedstawiono uzyskane dzięki rozwojowi techniki medycznej nowe możliwości, takie jak: monitorowanie współczynnika transportu gazu DCO2, stosowanie objętości gwarantowanej (VG) w wentylacji wysokoczęstotliwościowej, wentylacja oscylacyjna za pomocą kaniuli nosowej oraz wentylacja HFO połączona z terapią tlenkiem azotu.

Zastosowanie kaniul donosowych o wysokim przepływie (HFNC) u noworodka urodzonego przedwcześnie w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania

High-flow nasal cannula in the treatment of RDS in premature newborns

Dariusz Madajczak, Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka

Postępy Neonatologii 2018;24(1):35–38.

Kaniule donosowe o wysokim przepływie mają coraz bardziej ugruntowaną pozycję jako ważny element terapii oddechowej stosowanej u noworodków. Zastosowanie HFNC przynosi wiele korzyści noworodkom urodzonym przedwcześnie. W artykule przedstawiono podsumowanie ostatnich badań oraz część badań ujętych w metaanalizie Wilkinsona i wsp., opublikowanej w bazie Cochrane. Na ich podstawie oceniono zalety i potencjalne ograniczenia związane ze stosowaniem tej metody wsparcia oddechowego.

Czy stosowanie Lactobacillus rhamnosus GG modyfikuje skład mikrobioty jelitowej u noworodków i niemowląt?

Does Lactobacillus rhamnosus GG change intenstinal microbiota in newborns and infants?

Iwona Jańczewska, Iwona Domżalska-Popadiuk

Postępy Neonatologii 2018;24(1):39–46.

Mikrobiota jelitowa wpływa na wiele aspektów ludzkiej fizjologii, zawiera geny, które nie występują w komórkach ssaków, a są niezbędne do utrzymania zdrowia. Zaburzenie mikrobioty w krytycznym okresie życia (0–24 tydzień życia) ma długotrwały wpływ na funkcjonowanie układu immunologicznego. Poszukuje się więc sposobów naprawy mikrobioty jelitowej, to bowiem mogłoby zapobiegać wystąpieniu niektórych chorób. Duże nadzieje wiąże się z zastosowaniem probiotyków. Najczęściej stosowanymi u ludzi probiotykami są bakterie z rodzaju: Lactobacillus i Bifidobactrium oraz drożdże Saccharomyces boulardii. Najlepiej ocenionym probiotykiem jest Lactobacillus rhamnosus ATCC 53103 (Lactobacillus GG – LGG). Działa on antybakteryjnie i przeciwzapalnie, przyczynia się również do uzyskania tolerancji pokarmowej. Udowodniono jego skuteczność w zapobieganiu biegunce infekcyjnej, poantybiotykowej i szpitalnej. Probiotyk ten ma także wpływ na zapobieganie NEC u wcześniaków. Zaleca się jednak ostrożność w stosowaniu probiotyków w grupie najmniejszych noworodków. Szczególne korzyści ze stosowania probiotyków mogą odnieść noworodki urodzone przedwcześnie, przez cięcie cesarskie oraz leczone antybiotykami. Dopasowywanie mikrobioty do ich potrzeb może polegać na stosowaniu probiotyków, ograniczaniu empirycznej antybiotykoterapii, promowaniu karmienia pokarmem naturalnym wszystkich noworodków.

Probiotyki w okresie perinatalnym

Probiotics in perinatal period

Jerzy Szczapa

Postępy Neonatologii 2018;24(1):47–52.

Drobnoustroje kolonizujące noworodka mają istotny wpływ na procesy fizjologicznej adaptacji płodu, rozwój odporności i ustalanie się funkcji metabolicznych. Kolonizacja bakteryjna rozpoczyna się już w okresie płodowym, stopniowo się nasila w czasie porodu i pierwszych dni życia noworodka, następnie ulega zmianom aż do ustalenia się profilu mikrobioty jelit, stwierdzanego u dorosłych. Istotny wpływ na procesy kolonizacji bakteryjnej w okresie perinatalnym mają: rodzaj porodu, karmienie naturalne, środowisko, dojrzałość noworodka oraz stosowana antybiotykoterapia. Nieprawidłowy skład mikrobioty jelit po urodzeniu wpływa na wczesny nieprawidłowy rozwój odporności i prowadzi do wzrostu ryzyka chorób alergicznych. U noworodka dysbioza wiąże się z wystąpieniem szeregu zaburzeń chorobowych, takich jak: NEC, zakażenie przewodu pokarmowego oraz kolka jelitowa. Późne objawy dysbiozy mogą się wiązać z wystąpieniem zmian atopowych, choroby trzewnej, cukrzycy, otyłości oraz chorób autoimmunologicznych. Kluczowe znaczenie w prawidłowym zasiedlaniu przewodu pokarmowego mają szczepy bakteryjne Bifidobacterium i Lactobacillus. Te bakterie probiotyczne podawane profilaktycznie w ciąży i po urodzeniu mają korzystny biologiczny wpływ na ustalenie się prawidłowego składu mikrobioty, co zapobiega rozwojowi zakażenia oraz alergii, a stosowanie ich jest bezpieczne.

Żywienie wcześniaków po wypisaniu ze szpitala

Feeding the preterm infant after discharge

Jerzy Szczapa

Postępy Neonatologii 2018;24(1):53–58.

Wcześniaki urodzone przed 34 t.c. mają duże i specyficzne zapotrzebowanie żywieniowe. Najlepszym dla nich pożywieniem jest pokarm matki. Specyficzne wymagania żywieniowe wcześniaka zależą od wielu czynników, a ich ustalenie nie jest łatwe. Z powyższych względów program żywienia wcześniaka należy ustalać indywidualnie. ESPGHAN zaleca stosowanie w żywieniu wcześniaków pokarmu wzbogaconego kalorycznie, to jest mleka matki ze wzmacniaczem lub specjalnej mieszanki mleka powypisowego o wysokim stosunku białka do energii. Celem żywienia wcześniaka po wypisaniu go do domu jest zapewnienie proporcjonalnego wzrostu masy, długości ciała oraz obwodu głowy, bez nadmiernego gromadzenia tkanki tłuszczowej. Sprawa optymalnego karmienia wcześniaka po wypisaniu go do domu nadal budzi kontrowersje, lecz według najnowszych danych naukowych wzbogacona dieta nie wpływa niekorzystnie na parametry wzrostowe.

Funkcjonowanie banków mleka w Polsce – praktyczne rekomendacje

Operating of human milk banks in Poland – practical recommendations

Aleksandra Wesołowska, Beata Pawlus, Urszula Bernatowicz-Łojko, Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka

Postępy Neonatologii 2018;24(1):59–64.

Banki mleka to profesjonalne laboratoria działające w ramach systemu opieki nad matką i dzieckiem. Ich zadaniem jest pobieranie mleka kobiecego od honorowych dawczyń, badanie go oraz przekazywanie według potrzeb tym noworodkom, które z przyczyn losowych są pozbawione pokarmu własnych matek. Nowoczesne banki mleka istnieją w Polsce od 2012 roku, a w 2018 roku funkcjonuje 13 takich placówek, większość z nich działa regionalnie. W innych krajach Europy banki mleka powstawały jako efekt rządowej polityki promocji karmienia piersią. W Polsce reaktywacja banków mleka jest wynikiem owocnej współpracy matek karmiących piersią, przekonanych o wartości kobiecego mleka, skupionych wokół Fundacji Bank Mleka Kobiecego współpracującej ze środowiskiem lekarzy neonatologów. Na bazie doświadczeń kilku lat działalności banków mleka w Polsce opracowano właściwe dla naszego kraju zasady ich funkcjonowania. Realizacja programu „Za życiem” umożliwiła wielu podmiotom lecznictwa zamkniętego pozyskanie funduszy na utworzenie nowych placówek banków mleka. Wydaje się, że w ślad za tymi inwestycjami muszą pójść regulacje prawne, które określą narzędzia monitorujące działalność banków mleka, co zapewni wysoki standard ich pracy. Zadanie to wykracza bowiem poza zakres działań trzeciego sektora i możliwości finansowo-organizacyjne NGO. Fundacja Bank Mleka Kobiecego jako organizacja ekspercka, która patronuje powstającym i działającym od kilku lat w Polsce placówkom, dokłada starań, aby pracownicy banków mleka mieli dostęp do najnowszej wiedzy z zakresu tej wąskiej, interdyscyplinarnej dziedziny. Praktyczne rekomendacje dotyczące funkcjonowania banków mleka w Polsce są efektem wieloletniej dyskusji toczącej się na forum Fundacji nad dostosowaniem rozwiązań znanych na świecie do specyfiki polskiej ochrony zdrowia. Dziś, w połowie 2018 roku, trzeba stwierdzić, że wnioski z tej dyskusji na temat rekrutacji dawczyń, zasad przekazywania mleka z banku mleka, bezpieczeństwa epidemiologicznego stosowanych procedur dotyczą nie tylko ośrodków prowadzących banki mleka, ale także wszystkich wysokospecjalistycznych oddziałów neonatologicznych, gdyż regionalne banki mleka powinny objąć swoim działaniem cały kraj, zapewniając możliwie najlepszy sposób żywienia wszystkim wcześniakom w Polsce.

Atopowe zapalenie skóry u niemowląt

Atopic dermatitis in infants

Lidia Ruszkowska

Postępy Neonatologii 2018;24(1):65–68.

Atopowe zapalenie skóry jest zapalną chorobą skóry na podłożu atopii. Częściej występuje u małych dzieci. Podstawowym leczeniem AZS jest leczenie miejscowe. W leczeniu zaostrzenia objawów stosuje się miejscowe GKS. W okresach remisji stosuje się emolienty i odpowiednią pielęgnację skóry.

Ocena natężenia bólu u noworodka – prezentacja narzędzia

Newborn pain assessment – the tool presentation

Anna Rozensztrauch, Marta Berghausen-Mazur

Postępy Neonatologii 2018;24(1):69–72.

W ostatnich dekadach wzrosło znaczenie oceny bólu u hospitalizowanych noworodków oraz jego leczenia. Noworodki nie potrafią w szczególny sposób informować o wystąpieniu bólu, są jednak obserwowane zmiany behawioralne stanowiące obiektywne i ważne jego wskaźniki. Ból u noworodka należy traktować jako dodatkowy parametr życiowy. Przez nadanie bólowi wartości liczbowej staje się on widoczny dla personelu. Prezentowana skala PAT jest narzędziem, które uwzględnia wszystkie wykładniki bólu, a szczególnie ważna jest ocena percepcyjna osoby opiekującej się noworodkiem.

Nakłucie pięty u noworodka – najważniejsze zasady

Heel prick in neonates – the most important rules

Magdalena Panek, Przemko Kwinta

Postępy Neonatologii 2018;24(1):73–79.

Nakłucie pięty wydaje się być jedną z najczęściej wykonywanych bolesnych procedur w oddziałach neonatologicznych. Praktyka ta w dużej mierze opiera się na tradycji, a nie na obowiązujących zaleceniach. Dyskusja dotyczy wszystkich czynności wykonywanych podczas zabiegu, to jest sposobów przygotowania stopy oraz stosowania niefarmakologicznych metod łagodzenia bólu. Tylko ścisłe przestrzeganie obowiązujących zasad zapewnia bezpieczne wykonanie tego zabiegu. W artykule omówiono najważniejsze zagadnienia związane z procedurą nakłucia pięty noworodka.

Artykuł reklamowy

Procedury bezpieczeństwa w obsłudze sprzętów banków mleka kobiecego

Danuta Katryńska, DANLAB

Podawanie dziecku mleka kobiecego we wczesnym okresie życia wpływa na jego rozwój i zdrowie. Pokarm matki jest idealnie dostosowany do potrzeb żywieniowych noworodka, zawiera bowiem odpowiednie białka oraz aktywne składniki, których nie można uzyskać w inny sposób. W związku z tym potrzeby dzieci przedwcześnie urodzonych, których matki z różnych przyczyn nie mają pokarmu, zaspokajają banki mleka kobiecego. Jakie są procedury zapewniające bezpieczne przechowywanie mleka kobiecego? Czy znamy podstawowe zasady użytkowania sprzętów, czy wiemy, jak postępować na poszczególnych etapach „pracy” z mlekiem kobiecym? Obecnie jest prowadzonych wiele badań naukowych mających na celu określenie bezpiecznego obchodzenia się z tym cennym lekiem, a banki mleka na bieżąco wprowadzają nowe zasady obsługi i sprawdzania sprzętu.

Rok 2018

MAVIPURO Polska Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

Regulamin
Polityka prywatności