ZAKAŻENIA XXI WIEKU

Zeszyt 1, 2018

Mukormykoza – obraz kliniczny, diagnozowanie i leczenie

Mucormycosis – clinical manifestations, diagnosis and management

Maria J. Stefaniak

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):1–9.

Mukormykoza jest rzadką chorobą infekcyjną, zagrażającą życiu, a wywoływaną przez grzyby z rzędu Mucorales. Po aspergilozie i kandydozie jest to trzecia co do częstości inwazyjna choroba grzybicza, występująca głównie u pacjentów z nowotworami układu krwiotwórczego oraz u biorców przeszczepów. Cechą charakterystyczną tego agresywnego zakażenia jest skłonność do naciekania śródbłonków, zakrzepy wewnątrznaczyniowe, zawały i martwica zajętych tkanek. Na podstawie lokalizacji anatomicznej można wyróżnić sześć postaci mukormykozy: płucną, zatokowo-oczodołowo-mózgową, przewodu pokarmowego, skórną, rozsianą oraz rzadsze lokalizacje. Zarówno manifestacja kliniczna, jak i radiologiczna są niespecyficzne, dlatego szybkie odróżnienie aspergilozy od mukormykozy jest utrudnione, natomiast metody leczenia tych infekcji są odmienne. Lekami wykazującymi aktywność w zwalczaniu grzybów z rzędu Mucorales są amfoterycyna B, pozakonazol oraz izawukonazol. Należy mieć nadzieję, że w niedalekiej przyszłości będą dostępne szybkie oraz wiarygodne testy laboratoryjne, umożliwiające wczesną i precyzyjną diagnozę. Nadal jednak podejrzenie zakażenia o tej etiologii opiera się na właściwej ocenie czynników ryzyka u pacjentów szczególnie narażonych i powinno skutkować jak najszybszym zastosowaniem skutecznego leku, co umożliwi znaczną poprawę wyników leczenia. Ważnymi elementami postępowania terapeutycznego w mukormykozie są oprócz leków przeciwgrzybicznych również leczenie chirurgiczne oraz minimalizowanie zaburzeń wynikających z choroby podstawowej. Celem tego artykułu jest przedstawienie aktualnych danych z zakresu epidemiologii, czynników ryzyka, manifestacji klinicznej i radiologicznej, diagnozowania oraz zaleceń terapeutycznych w mukormykozie u pacjentów hematoonkologicznych.

Chemoprewencja w nieswoistych chorobach zapalnych jelit

Chemoprevention in Inflammatory bowel diseases

Grażyna Rydzewska

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):11–15.

Nieswoiste zapalne choroby jelit (NCHZJ), w tym głównie wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG), a także choroba Leśniowskiego-Crohna (cL-C) z lokalizacją w jelicie grubym to niewątpliwie choroby w podwyższonym ryzyku raka jelita grubego (CRC). Ryzyko to zależy od rozległości choroby, czasu jej trwania, nasilenia procesu zapalnego, a także czynników dodatkowych, jak np. młody wiek chorego, wywiad rodzinny czy współistnienie stwardniającego zapalenia dróg żółciowych. Proponuje się różne strategie postępowania zmierzające do zmniejszenia ryzyka raka i/lub wczesnego wykrycia CRC lub dysplazji. Jedną z nich są endoskopowe badania przesiewowe, inna to skuteczne i kontrolowane leczenie procesu zapalnego. Ważną rolę spełniają także substancje chemoprewencyjne, spośród których najbardziej udokumentowane jest działanie mesalazyny. Artykuł omawia dane kliniczne dotyczące stosowania mesalazyny w chemoprewencji CRC.

Czy program obowiązkowych szczepień ochronnych na rok 2018 zapewnia dostępność szczepionki PCV13 dla wszystkich dzieci z grup ryzyka?

Whether or not mandatory immunization program for 2018 provides access to PCV13 vaccine for all children at risk?

Ewa Bernatowska, Bożena Mikołuć, Małgorzata Pac

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):17–20.

Ministerstwo Zdrowia zatwierdza w programie szczepień obowiązkowych na 2018 rok stosowanie bez żadnych ograniczeń szczepionki PCV13 u dzieci do pięciu lat, zaliczanych do grup ryzyka, a dostępność tej szczepionki mają zapewnić stacje sanitarno-epidemiologiczne. Obecnie zbyt wiele dzieci nie jest szczepionych nie tylko ze względu na trudności z uzyskaniem szczepionki, ale także z powodu wątpliwości lekarzy, czy mogą szczepić chore dzieci. Wielu autorów podkreśla, że choroba nie jest przeciwwskazaniem do szczepień, wręcz przeciwnie, należy zapewnić dziecku ochronę przed poważnymi konsekwencjami zakażenia pneumokokowego. Szczepionka PCV13 jest bezpieczna i skuteczna, szczepienia wykonuje się według schematu 3+1 lub dwiema dawkami u dzieci w wieku od drugiego do piątego roku życia. Nawet jeżeli odpowiedź poszczepienna okaże się niedostateczna (np. wystąpi immunosupresja), powstałe po szczepieniu PCV13 komórki pamięci immunologicznej będą w stanie szybko wytworzyć przeciwciała. Szczepionka PCV13 dzięki wysokiej immunogenności wpływa również na spadek nosicielstwa u zaszczepionego dziecka, eliminuje więc ryzyko nie tylko jego zakażenia, lecz również osób z najbliższego otoczenia. Zgodnie z kalendarzem szczepień tylko wcześniaki urodzone przed 27 tygodniem ciąży mają zapewnioną szczepionkę PCV13. Wcześniaki urodzone przed 37 tygodniem ciąży są bardziej narażone na IChP niż niemowlęta donoszone. Wstępne wyniki ostatnich badań genetycznych wykazały, że u części dzieci przedwcześnie urodzonych występuje defekt odporności wrodzonej, odpowiedzialny za hamowanie reakcji zapalnej, wykryto również nowe mutacje odpowiedzialne za zakażenia. W tej sytuacji cała grupa dzieci urodzonych przed 37 tygodniem ciąży powinna być szczepiona PCV13.

Zakłucia u personelu medycznego
– jak zminimalizować ryzyko zakażeń przenoszonych drogą krwi

Health care workers injuries – how to minimize the risk
of bloodborne infections

Anna Różańska

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):21–25.

Pracownicy ochrony zdrowia z racji wykonywanego zawodu są szczególnie narażeni na kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi. Duże ryzyko ekspozycji na patogeny przenoszone drogą krwi występuje podczas zabiegów związanych z przerwaniem ciągłości skóry pacjentów w trakcie procedur operacyjnych, a także rutynowych procedur pobierania krwi, zakładania linii naczyniowych czy wykonywania iniekcji. Według oficjalnych rejestrów rocznie u ok. 5% pracowników medycznych dochodzi do tego rodzaju ekspozycji, natomiast z badań kwestionariuszowych wynika, że dotyczy to 40–80% pracowników ochrony zdrowia. Zapobieganie takim zdarzeniom wymaga zastosowania przez kierownictwo placówek medycznych wszelkich środków służących ograniczeniu u personelu ryzyka zranień ostrymi narzędziami, zwłaszcza zapewnienia dostępu do narzędzi wyposażonych w mechanizmy zabezpieczające przed zranieniem.

Laktoferyna w profilaktyce i leczeniu zakażeń

Lactoferrin in prophylaxis and treatment of infections

Jolanta Artym, Michał Zimecki

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):27–34.

W dobie coraz powszechniejszego występowania szczepów bakterii i grzybów opornych na tradycyjne chemioterapeutyki znaczenia nabiera poszukiwanie nowych substancji, często naturalnego pochodzenia, w tym ekstraktów roślinnych czy związków izolowanych z mleka, które byłyby skuteczne w profilaktyce i leczeniu chorób infekcyjnych. Preparaty te zwykle mają szerokie spektrum aktywności przeciwmikrobiologicznej i immunomodulującej, a drobnoustroje nie nabywają na nie oporności. Nie wykazują działań ubocznych i mogą być stosowane w monoterapii lub jako dodatek do tradycyjnej antybiotykoterapii. Jedną z takich substancji jest izolowana z mleka laktoferyna. To białko o plejotropowym działaniu w ustroju ssaków. Jest ważnym elementem układu odpornościowego, chroniąc organizm gospodarza przed zakażeniami, zapaleniem, alergią, chorobami autoimmunologicznymi czy nowotworami. Białko jest aktywne wobec wszystkich grup drobnoustrojów: bakterii, grzybów, pierwotniaków oraz wirusów. Hamuje wzrost bądź zabija te drobnoustroje, działając na nie bezpośrednio lub aktywując inne składniki układu odpornościowego. Działa dwukierunkowo: prozapalnie, skutecznie zwalczając ostre infekcje, oraz przeciwzapalnie, chroniąc przed przewlekłymi stanami zapalnymi i ich groźnymi powikłaniami. Równie skuteczne jak natywne białko są jego fragmenty peptydowe. Laktoferyna działa podana doustnie. Znajduje się w mleku świeżym i pasteryzowanym, na rynku są też dostępne suplementy diety z dodatkiem laktoferyny pozyskanej z mleka krowiego.

Znaczenie dezynfekcji wstępnej wyrobów medycznych dla procesu dekontaminacji

The significance of initial disinfection of medical devices
for the process of decontamination

Elżbieta Kutrowska

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):35–40.

Dezynfekcja wstępna jest ważnym etapem dekontaminacji, ponieważ redukuje liczbę drobnoustrojów na wyrobach skażonych i poprawia bezpieczeństwo pracy personelu. Takie działanie zapobiega namnażaniu się drobnoustrojów na narzędziach oraz tworzeniu się biofilmów. Podczas dezynfekcji wstępnej zanieczyszczenia zostają nawilżone, co zwiększa skuteczność mycia.

Analiza korzyści użytkowania kaniul obwodowych naczyń żylnych z mechanizmem zapobiegającym wypływowi krwi – Doniesienia wstępne

The analysis of profits from usage of peripheral venous vessel cannulas with a valve preventing from blood flow – preliminary information

Mirosława Dzikowska, Katarzyna Wojtas, Maria Kózka, Maria Budnik-Szymoniuk

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):41–45.

Wstęp. Kaniulacja obwodowych naczyń żylnych ma szerokie zastosowanie w diagnostyce i leczeniu chorych w opiece domowej oraz szpitalnej. Zarówno procedura założenia kaniuli, jak i jej pozostawienie w naczyniu są obarczone wysokim ryzykiem zakażenia pacjenta oraz personelu – głównie pielęgniarek. Koszt związany z kaniulacją naczyń żylnych obejmuje cenę kaniuli oraz niezbędnych wyrobów medycznych. Biorąc pod uwagę te aspekty, istotny wydaje się wybór takiego rodzaju kaniuli, która zapewni przede wszystkim bezpieczeństwo użytkowania oraz uwzględnia czynniki ekonomiczne. Cel pracy. Analiza korzyści wynikających z użytkowania kaniul żył obwodowych typu Introcan Safety 3. Materiał i metody. W pracy zastosowano metodę analizy porównawczej dwóch typów kaniul: Introcan Safety 3 z zastawką uniemożliwiającą wypływ krwi i kaniul bez tego mechanizmu blokującego. Oba rodzaje stosowano do kaniulacji żył obwodowych u pacjentów leczonych w Szpitalu Specjalistycznym im. J. Dietla w Krakowie w latach 2015–2017. Wyniki. Analiza wykazała wyższy koszt zakupu kaniul typu Introcan Safety 3, natomiast obniżeniu uległy koszty wynikające ze zużycia wyrobów medycznych związanych ze stosowaniem kaniul. Wnioski. Istotną wartością stosowania kaniul Introcan Safety 3 z mechanizmem zapobiegającym wypływowi krwi jest ograniczenie kontaktu z patogenami krwiopochodnymi.

Czystość mikrobiologiczna rękawic przed użyciem

Microbiological cleanliness of the gloves before use

Katarzyna Majda, Sławomir Gondek

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):47–49.

Zapobieganie zakażeniom krzyżowym ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta oraz poprawy jakości opieki zdrowotnej. Ponadto ogranicza koszty związane z powikłaniami w procesie leczenia i wydłużeniem pobytu w placówce. Częstość zakażeń zależy od rodzaju zabiegów diagnostycznych i leczniczych wykonywanych u pacjentów. Zgodnie z procedurami szpitalnymi do metod zapobiegania zakażeniom krzyżowym należy higiena rąk oraz przestrzeganie zasad używania rękawic [1]. Okazuje się jednak, że w wielu przypadkach dostarczone do szpitala niesterylne rękawice diagnostyczne są już zanieczyszczone szczepami bakterii, np. z rodzaju Bacillus, Micrococcus czy Staphylococcus. Ten rodzaj kontaminacji należy uwzględnić przy doborze rękawic przeznaczonych do stosowania podczas wykonywania procedur u pacjentów z upośledzonym układem odporności.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI