ZAKAŻENIA XXI WIEKU

Zeszyt 2, 2018

Inhibitory integrazy – tolerancja neuropsychiatryczna

Integrase inhibitors – neuropsychiatric tolerability

Grażyna Cholewińska

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):51–58.

Inhibitory integrazy (INSTIs) są rekomendowanymi lekami pierwszej linii terapii przeciwretrowirusowej, podawane razem z dwoma nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy. Ogólnie INSTIs są dobrze tolerowane, ale najczęstszymi działaniami niepożądanymi są bóle głowy i bezsenność. Aktualne dane wskazują na potencjalne różnice pomiędzy wynikami badań klinicznych a badaniami kohortowymi w „prawdziwym życiu”, tzw. real-life. W niniejszym artykule opisano wskaźniki częstości oraz przyczyny przerywania schematów terapeutycznych opartych na raltegrawirze, elwitegrawirze i dolutegrawirze w kilku dużych kohortach pacjentów zakażonych HIV. Najczęstszą przyczyną prowadzącą do odstawienia leku były objawy neuropsychiatryczne definiowane jako działania niepożądane INSTIs. Objawy kliniczne zgłaszane przez pacjentów to: bezsenność, zawroty i bóle głowy, objawy lękowe, rzadziej depresja, psychoza i myśli samobójcze. Toksyczność neuropsychiatryczna prowadząca do przerwania leczenia była częstsza w przypadku dolutegrawiru w porównaniu z innymi inhibitorami integrazy. Przerwanie terapii z powodu oddziaływania neuropsychiatrycznego występuje rzadziej wśród leczonych elwitegrawirem. W wielu kohortach widać, że starszy wiek wiąże się z większą częstością występowania zaburzeń neuropsychiatrycznych i zwiększoną ekspozycją na osoczowe stężenia niektórych leków, zatem starszy wiek jest niezależnym czynnikiem związanym z wyższym ryzykiem przerwania leczenia inhibitorami integrazy z powodu działań niepożądanych.

Liposomalna amfoterycyna B – potencjalny mechanizm wnikania leku do komórek grzybów

Liposomal amphotericin B – putative mechanism of entry into fungal cells

Beata Sulik-Tyszka, Marta Wróblewska

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):59–65.

Amfoterycyna B charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego i nadal stanowi złoty standard w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych o różnej etiologii. Lek ten cechuje jednak nefrotoksyczność, co ogranicza jego zastosowanie kliniczne w przypadku niektórych grup pacjentów. Obecnie dostępne są trzy postacie lipidowe tego leku, z których postać liposomalna wykazuje najmniejszą toksyczność narządową. W tym produkcie dezoksycholan amfoterycyny jest umieszczony w cząsteczkach liposomów. Powolne uwalnianie amfoterycyny B z liposomów znacząco zmniejsza ryzyko toksyczności. Liposomalna amfoterycyna B jest wskazana do stosowania w leczeniu ciężkich układowych i (lub) głębokich zakażeń grzybiczych, a także empirycznego leczenia w przypadkach podejrzenia zakażenia grzybiczego u pacjentów z gorączką i neutropenią, gdy gorączka nie ustąpiła po zastosowaniu antybiotyków o szerokim zakresie działania, a w odpowiednich badaniach nie było możliwe określenie wywołującej zakażenie bakterii lub wirusa. Do zakażeń skutecznie leczonych liposomalną amfoterycyną B należą: rozsiana kandydoza, aspergiloza, mukormikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Tej postaci leku nie należy stosować w leczeniu pospolitych zakażeń grzybiczych bez objawów klinicznych, rozpoznanych jedynie na podstawie dodatnich wyników prób skórnych lub badań serologicznych. Innym wskazaniem do stosowania liposomalnej amfoterycyny B jest także leiszmanioza trzewna (to wskazanie jest niezarejestrowane w Polsce). Najnowsze badania wskazują, że liposomy wnikają nietknięte do komórek grzybów dzięki wiskoelastycznym właściwościom ściany komórkowej tych drobnoustrojów. Ten mechanizm umożliwia przedostawanie się cząsteczek liposomów przez ścianę komórkową grzybów, mimo że ich rozmiar jest większy niż średnica porów ściany komórkowej.

Miejsce alafenamidu tenofowiru (TAF) w leczeniu zakażeń HBV

The role of tenofovir alafenamide (TAF) in treatment of HBV infection

Jerzy Jaroszewicz

Zakażenia XXI wieku 2018;1(2):67–72.

Alafenamid tenofowiru (TAF) jest niedawno zarejestrowanym prolekiem dwufosforanu tenofowiru, analogu nukleotydowego powodującego zatrzymanie transkrypcji DNAHBV (z ang. chaintermination). Głównymi zaletami tego preparatu jest znacznie niższe stężenie surowicze postaci aktywnej dwufosforanu tenofowiru po podaniu doustnym wynikające z większej stabilności i okresu półtrwania TAF. Efekt ten w połączeniu z przyspieszonym transportem do komórki wątrobowej zdecydowanie poprawia profil bezpieczeństwa leku. Przewaga bezpieczeństwa alafenamidu tenofowiru przy porównywalnej skuteczności do aktualnie stosowanego fumaranu tenofowiru jest szczególnie widoczna w leczeniu osób starszych, z przewlekłymi schorzeniami zapalnymi oraz metabolicznymi (cukrzyca, choroba nerek, osteoporoza) oraz u chorych stosujących liczne preparaty dodatkowe mogące wpływać na postęp wyżej wymienionych chorób. Niniejsza praca ukazuje doniesienia przedkliniczne oraz kliniczne dotyczące skuteczności oraz bezpieczeństwa TAF, jak również przedstawia jego miejsce we współczesnym leczeniu przewlekłego zapalenia wątroby typu B.

Lekooporność oraz potencjał biofilmotwórczy szczepów z grupy gronkowców koagulazoujemnych izolowanych z powierzchni dotykowych oddziałów szpitalnych

Antimicrobial resistance and ability to form biofilm of coagulase-negative staphylococci isolated from touch surfaces in Polish hospital wards

Małgorzata Bulanda, Edyta Synowiec, Agnieszka Chmielarczyk, Dorota Romaniszyn, Anna Różańska

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):73–78.

Praca prezentuje wyniki badania lekooporności oraz potencjału biofilmotwórczego szczepów gronkowców koagulazoujemnych izolowanych z powierzchni dotykowych różnych oddziałów szpitalnych. Wśród 46 badanych izolatów zidentyfikowano przedstawicieli następujących gatunków: Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus haemolyticus, Staphylococcus hominis, Staphylococcus warnerii, Staphylococcus capitis, Staphylococcus simulans, Staphylococcus pettenkoferii, Staphylococcus saprophyticus. Większość szczepów (67%) wykazała oporność na metycylinę oraz na erytromycynę (67%), połowa na klindamycynę, nieco mniej (43%) na gentamycynę. Oporność nieprzekraczającą 40% odnotowano wobec ciprofloksacyny, sulfametoksazolu z trimetoprimem i mupirocyny. Jeden szczep (2,2%) był oporny na wszystkie przebadane antybiotyki, a 11 (23,9%) na wszystkie z wyjątkiem mupirocyny. Potencjał biofilmotwórczy wykazało 26% izolatów. Oporne szczepy koagulazoujemnych gronkowców, izolowane najczęściej z powierzchni dotykowych oddziałów szpitalnych, mogą stanowić zagrożenie dla pacjentów w ciężkim stanie, w szczególności leczonych na oddziałach intensywnej terapii. Uzyskane wyniki potwierdzają konieczność wdrażania i przestrzegania skutecznych procedur mycia i dezynfekcji powierzchni w oddziałach szpitalnych.

Ostra biegunka infekcyjna u dzieci – co mówią aktualne dane?

Acute infectious diarrhea in children – what do current data show?

Anna Falszewska, Hanna Szajewska

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):79–87.

W Europie ostra biegunka jest najczęstszą przyczyną hospitalizacji wśród dzieci do 3. roku życia. Dominującym patogenem jest rotawirus. Ustalenie czynnika etiologicznego ostrej biegunki zwykle nie jest jednak konieczne, gdyż nie wpływa na sposób postępowania. Podstawowym leczeniem jest nawadnianie doustne (podaż doustnych płynów nawadniających). W przypadku niepowodzenia należy rozważyć nawadnianie enteralne przez sondę nosowo-żołądkową. Terapia dożylna powinna być rozważana jako ostateczność. Drugim istotnym elementem leczenia jest żywienie. Karmienie piersią powinno być kontynuowane przez cały czas trwania terapii nawadniającej. Dieta odpowiednia dla wieku powinna być dołączana w trakcie lub tuż po okresie wstępnego nawodnienia. U dzieci hospitalizowanych, które nie są karmione piersią, można rozważyć zastosowanie diety bezlaktozowej. Wskazania do stosowania leków są ograniczone. W leczeniu ostrej biegunki u dzieci można rozważyć – zawsze tylko jako leczenie wspomagające nawadnianie, nigdy zamiast – stosowanie probiotyków o udokumentowanym działaniu (przede wszystkim Lactobacillus rhamnosus GG i Saccharomyces boulardii), racekadotrylu (leku o działaniu hamującym wydzielanie) lub smektynu dwuoktanościennego (leku o działaniu adsorpcyjnym). Antybiotykoterapia nie powinna być stosowana rutynowo. W zapobieganiu biegunce rotawirusowej podstawową rolę odgrywa szczepienie przeciwko rotawirusom.

Bielizna operacyjna jako wyrób medyczny służący ochronie pacjenta przed zakażeniami miejsca operowanego

Surgical drapes and gowns as medical products in patient protection from surgical site infections

Maria Ciuruś

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):89–92.

Bielizna operacyjna, tj. takie wyroby medyczne, jak serwety chirurgiczne przeznaczone do okrycia pacjenta operowanego oraz fartuchy operacyjne dla zespołu zabiegowego, musi być sterylna, podobnie jak narzędzia chirurgiczne, implanty, sprzęt medyczny jednorazowego użycia. Warunki, które powinna spełniać bielizna operacyjna, są określone w normach PN-EN ISO 13795 oraz PN-EN ISO 22610, a głównym jej zadaniem jest ochrona pacjentów przed zakażeniami miejsca operowanego.

Bezpieczne narzędzia i sprzęt wielokrotnego użycia

Safe multiple use tools and equipment

Maria Ciuruś

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):93–99.

Zabiegi operacyjne wiążą się z dużym ryzykiem zakażeń szpitalnych. Obowiązkiem każdego szpitala jest zaopatrzenie personelu medycznego w sterylne narzędzia i materiały dostarczane przez własną sterylizatornię lub przez sterylizatornię spoza szpitala. Niezależnie od placówki medycznej, w której są wykonywane zabiegi operacyjne (szpital publiczny, szpital prywatny/niepubliczny, przychodnie specjalistyczne z gabinetami zabiegowymi, gabinety stomatologiczne), zasady przygotowania narzędzi wielokrotnego użycia do ponownego zastosowania są takie same. Jakość narzędzi musi gwarantować wszystkim pacjentom bezpieczeństwo. Narzędzia chirurgiczne i sprzęt medyczny wielokrotnego użycia muszą być sterylne.

Informatyzacja technologii reprocesowania narzędzi medycznych – korzyści i perspektywy

Implementation of IT solutions in medical equipment reprocessing technology – benefits and perspectives

Jarosław Czapliński

Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):101–104.

Monitorowanie i dokumentowanie pracy Centralnej Sterylizatorni (CS) z wykorzystaniem dedykowanych systemów informatycznych ma w Polsce już kilkunastoletnią historię, wdrażanie tych systemów zaczęło się niemal równolegle z procesem informatyzacji całych szpitali. W obecnych warunkach maksymalna automatyzacja obiegu informacji powinna być celem strategicznym w każdym nowoczesnym, dobrze zarządzanym szpitalu, dodatkowo czynnikami stymulującymi rozwój i integrację różnych systemów informatycznych w szpitalach są rosnące wymagania Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie sprawozdawczości wykonanych usług. Z tego punktu widzenia przekazywanie najważniejszych danych statystycznych w czasie rzeczywistym do systemów szpitalnych znakomicie ułatwia bieżącą sprawozdawczość i rozliczanie kosztów działalności CS.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI