Zeszyt 5, 2019

Nowe aspekty mikrobiologiczne fosfomycyny

New microbiological aspects of fosfomycin

MarÍa DÍez-Aguilar, Rafael CantÓn

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):205–216.

Odkrycie fosfomycyny ponad 40 lat temu było ważnym kamieniem milowym w antybiotykoterapii. Przydatność tego antybiotyku – w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym – w terapii zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wielolekooporne jest obecnie bardziej oczywista niż kiedykolwiek wcześniej. Europejska Agencja Leków i amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zainicjowały procesy przeglądu zebranych informacji na temat zastosowania fosfomycyny oraz danych z nowych badań klinicznych dotyczących tego związku. Celem agencji jest ustalenie wspólnych kryteriów stosowania leku w Europie oraz dopuszczenie fosfomycyny do obrotu w USA. Mechanizm działania fosfomycyny powoduje brak oporności krzyżowej z innymi antybiotykami. Opisano jednak różne mechanizmy oporności na fosfomycynę, a najważniejszym z nich z punktu widzenia epidemiologicznego jest inaktywacja enzymatyczna, która zasadniczo jest związana z genem fosA3 przenoszonym przez plazmid. Fosfomycynę stosowano częściej w Azji w zakażeniach pałeczkami z rzędu Enterobacterales wytwarzających beta-laktamazę o rozszerzonym spektrum oraz wytwarzających karbapenemazę. Pomimo że fosfomycyna wykazuje niższą naturalną aktywność względem Pseudomonas aeruginosa niż względem Escherichia coli, udowodniono jej aktywność w biofilmach, zwłaszcza w kombinacji z aminoglikozydami. Obecne umieszczenie fosfomycyny w arsenale terapeutycznym do leczenia zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wielolekooporne wymaga podjęcia nowych wysiłków mających na celu lepsze poznanie tego związku, również w zakresie metod laboratoryjnych wykorzystywanych w badaniu wrażliwości na antybiotyki.

Komentarz do publikacji: María Díez-Aguilar, Rafael Cantón „Nowe aspekty mikrobiologiczne fosfomycyny”

Dorota Żabicka

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):216–217.

Rozprzestrzenianie się wielolekoopornych szczepów pałeczek Enterobacterales spowodowało w ostatnich latach wzrost zainteresowania zastosowaniem fosfomycyny w postaci dożylnej w terapii zakażeń. Jednakże ze względu na częste stosowanie fosfomycyny doustnej zastosowanie fosfomycyny i.v. powinno być poprzedzone oznaczeniem wrażliwości szczepu wywołującego zakażenie.

Prewencja niezamierzonej hipotermii okołooperacyjnej jako czynnika zwiększającego ryzyko powikłań, w tym powikłań infekcyjnych

Prevention of inadvertent perioperative hypothermia as a factor increasing infectious complications

Katarzyna A. Białowolska, Bartosz Horosz, Monika Grzelak, Małgorzata Malec-Milewska

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):219–223.

Niezamierzony spadek temperatury ośrodkowej poniżej 36°C u pacjenta operowanego definiuje się jako niezamierzoną śródoperacyjną hipotermię. To najczęstsze powikłanie okołooperacyjne wiąże się z podwyższonym ryzykiem powikłań infekcyjnych, uszkodzenia mięśnia sercowego, nadmiernej utraty krwi oraz wydłużonego czasu hospitalizacji. Obecnie dysponujemy licznymi urządzeniami ułatwiającymi utrzymanie u pacjentów chirurgicznych stanu normotermii zarówno w fazie śródoperacyjnej, jak i w okresie rekonwalescencji. Właściwe ich stosowanie cechuje nowoczesną opiekę anestezjologiczną i umożliwia uzyskanie lepszych wyników leczenia chirurgicznego. W niniejszym opracowaniu przedstawiamy problem wychłodzenia związanego ze znieczuleniem oraz sposoby przeciwdziałania temu zjawisku.

Toksoplazmoza a schizofrenia – przegląd literatury. Czy istnieje związek między zarażeniem Toxoplasma gondii a schizofrenią u człowieka?

Toxoplasmosis and schizophrenia – review of literature. Is there any link between contagion Toxoplasma gondii and schizophrenia
in humans?

Maria Gicala

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):225–229.

Toxoplasma gondii jest znacznie rozpowszechnionym pierwotniakiem. Na świecie jest około pół miliarda osób seropozytywnych [1]. Mimo iż pasożyt ten zaraża tak dużą liczbę osób, nie jest postrzegany jako potencjalnie niebezpieczny dla naszego zdrowia (z wyjątkiem kobiet ciężarnych czy pacjentów z obniżoną odpornością). Celem tego artykułu jest zwrócenie uwagi na możliwy wpływ zarażenia latentnego na schorzenia psychiczne. Jest to też próba usystematyzowania dostępnej wiedzy na ten temat.

O toksoplazmozie wrodzonej raz jeszcze…

About congenital toxoplasmosis again…

Marta Baryła, Jolanta Warzycha, Agata Janta, Marian Halkiewicz

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):231–235.

Wrodzona toksoplazmoza jest wynikiem pierwotnego zarażenia pierwotniakiem Toxoplasma gondii kobiety ciężarnej w trakcie trwania ciąży. Zależność między czasem zarażenia płodu a zmianami klinicznymi jest odwrotnie proporcjonalna: im starszy płód, tym ryzyko zarażenia większe, natomiast nasilenie zmian chorobowych mniejsze lub bezobjawowe w okresie noworodkowym. Symptomy ujawniają się w późniejszym życiu w postaci: zaburzeń wzroku, słuchu, objawów neurologicznych, opóźnienia psychomotorycznego. Edukacja kobiet w ciąży o drogach zarażenia to pierwsza linia obrony. Następnie są konieczne systematyczne badania serologiczne ciężarnych, umożliwiające wczesne wykrycie zarażenia pierwotnego i zastosowanie leczenia, które poprawia rokowanie u dzieci zarażonych wewnątrzmacicznie. Końcowym etapem powinien być dokładny wywiad oraz analiza kart ciąży jako tzw. ostatnie sito. Te narzędzia są w naszych rękach, możemy dzięki nim ograniczyć występowanie tej ciężkiej choroby.

Kwas nadoctowy w dekontaminacji endoskopów przewodu pokarmowego

Peracetic acid in the decontamination of gastrointestinal tract endoscopes

Dorota Kudzia-Karwowska

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):237–240.

Obserwuje się bardzo dynamiczny rozwój endoskopii diagnostyczno-zabiegowej. Sprzęt endoskopowy stosowany do procedur związanych z ryzykiem przerwania ciągłości tkanek wymaga zastosowania sprzętu sterylnego. Ze względu na różnorodność materiałową nie zawsze jest możliwa sterylizacja. W takiej sytuacji pozostaje z wyboru dezynfekcja wysokiego stopnia. Dostępność na rynku medycznym wielu preparatów dezynfekcyjnych utrudnia wybór najskuteczniejszego produktu, od którego zależy bezpieczeństwo sprzętu, pacjenta i personelu medycznego.

Badanie aktywności wirusobójczej środków dezynfekcyjnych stosowanych w obszarze medycznym

Evaluation of virucidal activity of disinfectants used in the medical area

Agnieszka Trzcińska

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):241–248.

Proces dezynfekcji jest niezbędnym elementem zwalczania zakażeń wirusowych, a jego celem jest zapobieganie występowaniu zakażeń oraz ich szerzeniu się m.in. w placówkach medycznych. Zadaniem procesu dezynfekcji jest wyeliminowanie lub redukcja drobnoustrojów do takiego poziomu, by zdezynfekowany obiekt nie był źródłem zakażenia tymi drobnoustrojami. Aby osiągnąć pożądany wynik dezynfekcji, należy zastosować środek dezynfekcyjny spełniający szereg określonych kryteriów, w tym posiadać szeroki zakres aktywności obejmujący bakterie, grzyby, prątki, wirusy. Precyzyjne i rzetelne określenie zakresu aktywności wirusobójczej środka dezynfekcyjnego wymaga wyboru i zastosowania prawidłowej, dobrze zaprojektowanej metodyki badania. W artykule omówiono metodykę badań aktywności wirusobójczej produktów stosowanych w obszarze medycznym, zawartą w dostępnych obecnie normach fazy 2, etapu 1 oraz fazy 2, etapu 2.

Profesjonalne rozwiązania w higienie rąk personelu medycznego zwiększające skuteczność walki z zakażeniami szpitalnymi

Professional solutions in the hygiene of the hands of the medical staff, increasing the effectiveness of fighting hospital infections

Małgorzata Cichońska

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):249–252.

Najprostszą a zarazem najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniom szpitalnym jest higiena rąk. Stopień przestrzegania zasad higieny rąk przez pracowników ochrony zdrowia w polskich szpitalach jest bardzo zróżnicowany. Profesjonalne podejście do higieny rąk, obejmujące wiele elementów, takich jak: dostęp do infrastruktury higienicznej, odpowiednie wyposażenie stanowisk higieny rąk, jakość preparatów do mycia i dezynfekcji rąk, monitorowanie procedury z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań technologicznych eliminujących tzw. efekt obserwatora, informowanie o efektach prowadzonych działań i edukowanie personelu, powinno się przyczynić do przestrzegania zasad tej procedury przez personel medyczny oraz spadku liczby zakażeń szpitalnych, a więc także wpłynąć na poprawę wyników ekonomicznych szpitala wskutek ograniczenia wydatków związanych z leczeniem tego rodzaju powikłań.

Późne rozpoznanie zakażenia HIV u pacjenta prezentującego kilka chorób wskaźnikowych AIDS

Late HIV diagnosis in a patient presenting concomitant AIDS-defining diseases

Kamila Wójcik-Cichy

Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):253–256.

Późne rozpoznanie zakażenia HIV zwiększa ryzyko rozwoju infekcji oportunistycznych oraz chorób niedefinujących AIDS, takich jak: nowotwory czy choroby sercowo-naczyniowe. Opisano przypadek pacjenta z późno rozpoznanym zakażeniem HIV, będącego pod opieką kilku ośrodków medycznych. Późna diagnoza oraz współwystępowanie kilku zakażeń oportunistycznych wpłynęło niekorzystnie na przebieg choroby u tego pacjenta.