Endotoksyny i pirogeny a bezpieczeństwo użytkowania rękawic w środowisku szpitalnym

Endotoxins and pyrogens in the context of the use of protective gloves in hospital environment

Anna Różańska

Zakład Epidemiologii Zakażeń Katedry Mikrobiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Anna Różańska
Zakład Epidemiologii Zakażeń Katedry
Mikrobiologii CM Uniwersytet Jagielloński
ul. Czysta 18, 31-121 Kraków,
Tel.: 12 633 25 67

Wpłynęło: 01.02.2019
Zaakceptowano: 01.03.2019
Opublikowano on-line: 13.03.2019

Cytowanie / Citation

Różańska A. Endotoksyny i pirogeny a bezpieczeństwo użytkowania rękawic w środowisku szpitalnym.
Zakażenia XXI wieku 2019;2(1):41–46
doi: 10.31350/zakazenia/2019/1/Z2019007

Wersja elektroniczna / Article ePDF

Streszczenie:
Bezpieczeństwo pacjentów narażonych na czynniki biologiczne w trakcie procedur diagnostycznych i leczniczych wymaga przestrzegania zasad izolacji, właściwych dla konkretnego pacjenta i wykonywanych czynności. Podczas wykonywania procedur związanych z ekspozycją na krew i płyny ustrojowe konieczne jest stosowanie rękawiczek ochronnych, w większości sytuacji niejałowych, jednorazowego użycia, natomiast w trakcie zabiegów operacyjnych – rękawiczek jałowych. Rękawiczki dopuszczone do użycia muszą spełniać określone wymagania w zakresie wytrzymałości na działanie czynników fizycznych i chemicznych oraz ochrony przed czynnikami biologicznymi – drobnoustrojami jak również endotoksynami. Endotoksyna, czyli lipopolisacharyd (LPS) będący integralnym składnikiem zewnętrznej błony komórkowej bakterii Gram-ujemnych, jest zaliczana do typowych czynników pirogennych. Jej obecność w organizmie człowieka w określonych sytuacjach może prowadzić do wystąpienia różnego rodzaju niekorzystnych efektów, w tym nawet wstrząsu septycznego. Powszechne występowanie endotoksyny w środowisku człowieka oraz jej duża odporność na czynniki fizyczne stawia przed producentami wyrobów medycznych, w tym rękawiczek jałowych, szczególne wymagania dotyczące zachowania czystości środowiska oraz jej kontroli na każdym etapie produkcji.

Słowa kluczowe: endotoksyna, LPS, rękawiczki ochronne, test LAL, bezpieczeństwo pacjentów

Abstract:
Ensuring patient safety in relation to exposure to biological agents during diagnostic and therapeutic procedures requires compliance with the rules of isolation specific to a particular patient and performed activities. Procedures related to exposure to blood and body fluids require the use of protective gloves – single use, non-sterile ones in most situations, and sterile gloves during surgical operations. Gloves approved for use must meet specific requirements for resistance to physical and chemical agents and protection against biological agents – microbes, but also endotoxins. Endotoxin – or LPS-lipopolysaccharide, an integral component of the outer membrane of Gram-negative bacteria, is classified as a typical pyrogenic agent. Its presence in the human body in certain situations can lead to various adverse effects, including even septic shock. Its common occurrence in the human environment and high resistance to physical factors requires from the manufacturers of medical devices, including sterile gloves, preservation and control of the environment at every stage of production.

Key words: endotoxin, LPS, protective gloves, LAL test, patient safety

  1. World Health Organization. WHO guidelines on hand hygiene in health care. First part. Global patient safety challenge. Clean Care Is Safer Care. 2009. http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/44102/1/9789241597906_eng.pdf (dostęp 27 grudnia 2018).
  2. Kramer A, Assadian O. Indications and the requirements for single-use medical gloves. GMS Hygiene and Infection Control 2016;11:1–6. doi:  10.3205/dgkh000261
  3. Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA. Mikrobiologia. Wydanie polskie pod red. A. Przondo-Mordarskiej. Elsevier Urbans & Partner, Wrocław, 2011.
  4. Futoma-Kołoch B. Toksyny bakteryjne jako czynniki wirulencji. Część I. Lipopolisacharyd (LPS) jako endotoksyna. Laboratorium 2010;7–8:28–31.
  5. Futoma-Kołoch B, Godlewska U, Pędlowski M. Lipopolisacharyd bakteryjny jako obiekt najnowszych badań nad endotoksemią. Diagnostyka laboratoryjna 2014;7–8:37–41.
  6. Burrell R. Human response to bacterial endotoxin. Circulatory Shock 1994;43(3):137–153.
  7. Silverman MH, Ostro MJ. Bacterial endotoxin in human disease. XOMA Ltd., Berkeley, 1999.
  8. Fleischmann C, Scherag A, Adhikari NKJ, Hartog CS, Tsaganos T, Schlattmann P, Angus D, Reinhart K. Assessment of global burden and mortality of hospital-treated sepsis. Am J Respir Crit Care Med 2016;193(3):259–272. doi:  10.1164/rccm.201504-0781OC
  9. Wells CL. Colonization and translocation of intestinal bacterial flora. Transplantation Proceeding 1996;28(5):2653–2656.
  10. Berg RD. Bacterial translocation from the gastrointestinal tract. Trends in Microbiology 1995;3(4):149–154.
  11. Michalak A, Pawlas K. Endotoksyny jako źródło środowiskowego oraz zawodowego zagrożenia dla zdrowia człowieka. Medycyna Środowiskowa 2013;16:7–13.
  12. Gołofit-Szymczak M, Skowron J. Zagrożenia mikrobiologiczne w pomieszczeniach biurowych. Bezpieczeństwo Pracy 2005;3:29–31.
  13. Aziana AH, Ikram A, Mok KL, Amir-Hashim MY. Endotoxins in the manufacturing environments of natural rubber (NR) latex gloves. J Rubb Res 2011;14(1):11–23.
  14. Dutkiewicz J, Górny R. Biologiczne czynniki szkodliwe dla zdrowia – klasyfikacja i kryteria oceny narażenia. Med Pr 2002;53:29–39.
  15. Ikram A, Amir-Hashim MY. An assessment of the endotoxin contents of natural rubber latex medical gloves. J Rub Res 2008;11(1):29–35.
  16. Guidance for Industry Pyrogen and Endotoxin Testing of the Division of Manufacturing and Product Quality, Office of Compliance, in the Center for Drug Evaluation and Research (CDER) in cooperation with the Center for Biologics Evaluation and Research (CBER), the Center for Veterinary Medicine (CVM), the Center for Devices and Radiological Health (CDRH), and the Office of Regulatory Affairs (ORA) at the Food and Drug Administration.
  17. Asplund Peiro SA, Kulander L, Eriksson O. Quantitative determination of endotoxins on surgical gloves. J Hosp Infect 1990;16(2):167–172. doi:  10.1016/0195-6701(90)90061-R
  18. Grotsch W, Leimbeck R, Sonnenschein B. On the safety of medical products. The detection of endotoxins on sterile surgical gloves. Hyg Med 1992;17:200–206.
  19. Holmdahl L, Chegini N. Endotoxin and particulate matter on surgical gloves. J Long Term Effects of Medical Implants 1997;7:225–234.
  20. Brock WP, Halsey JF. Endotoxin as a factor in adverse reactions to latex gloves. Ann Allergy, Asthma and Immunol 1990;79(4):303–310. doi:  10.1016/S1081-1206(10)63019-0

Konflikt interesów: nie zgłoszono.
Potential conflicts of interest: no conflicts.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI

 

 

PIERWSZE MAZOWIECKIE SPOTKANIE MIKROBIOLOGÓW I EPIDEMIOLOGÓW


» PROGRAM


» REJESTRACJA