Zakażenie wirusem grypy rozprzestrzenia się drogą kropelkową, np. poprzez kichnięcie. W przedszkolach i szkołach dzieci bardzo łatwo zarażają się nawzajem. Co roku na grypę choruje 20-30% dzieci w porównaniu do 5-10% dorosłych [1]. Ryzyko ciężkiego przebiegu grypy i wystąpienia groźnych powikłań pogrypowych jest najwyższe u najmłodszych, do ukończenia 5. roku życia.[2] Jednocześnie co roku w Polsce występuje bardzo niski procent zaszczepienia dzieci przeciw grypie – poniżej 1%[3], przy zalecanych 75% przez WHO wśród osób starszych.[4] Ponadto szczepionki dla dzieci, inaczej niż w przypadku seniorów, nie są refundowane. Jak zatem poprawić ochronę dzieci przed grypą?

Ciężki przebieg grypy u najmłodszych

Dzieci chorują na grypę trzy razy częściej niż dorośli i są szczególnie narażone na ciężki przebieg choroby i powikłania pogrypowe.1 W sezonie grypowym 2018-2019 zgodnie z danymi NIZP-PZH zanotowano 1,9 mln zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę wśród dzieci w wieku 0-14 lat. Zdrowe dzieci bez współistniejących chorób są hospitalizowane z powodu powikłań grypy w równym stopniu co dorośli z grup wysokiego ryzyka.[1] Do najczęstszych powikłań wśród dzieci należą powikłania laryngologiczne (zapalenie ucha środkowego) oraz charakterystyczne dla wieku dziecięcego objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (drgawki, zapalenie mózgu, encefalopatia – najczęściej u dzieci poniżej 10 roku życia).2 Dzieci, uważane za rezerwuar wirusów grypy, pełnią rolę w transmisji wirusa grypy w środowisku. Są wektorami zakażenia wirusem, zarówno wśród rówieśników, jak i rodziców, dziadków, rodzeństwa i reszty społeczeństwa. Ich zachorowanie sprzyja rozwojowi epidemii. Zaszczepienie co piątego dziecka może zmniejszyć ryzyko wystąpienia grypy wśród reszty społeczeństwa o ok. 50%.[2],[3] Zachorowanie na grypę niesie za sobą nie tylko konsekwencje zdrowotne. Na każde 100 zarażonych dzieci poniżej 3 roku życia, przypada 195 dni absencji w pracy rodziców.5 Koszty społeczne grypy w Polsce odzwierciedlające straty, które ponosi gospodarka wskutek absencji chorobowej pracowników, ich obniżonej wydajności, a także ewentualnej ich trwałej niezdolności do pracy lub zgonu szacuje się w Polsce na ok. 836 mln PLN rocznie. W przypadku wystąpienia epidemii koszty te mogą być kilkakrotnie wyższe i stanowić jeszcze poważniejszą stratę dla gospodarki.[4]

„Grypa nie wybiera, dzieci są szczególnie narażone na zachorowanie i ciężkie powikłania, szczepieniom powinny podlegać dzieci między 6 a 59 miesiącem życia. Noworodki chroni dodatkowo szczepienie kobiet w ciąży. Dlatego zdecydowanie rekomendujemy refundację szczepień w formie donosowej u dzieci, która znacząco wpłynęłaby na podniesienie poziomu wyszczepialności” – podkreśla prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, Konsultant Krajowy ds. Pediatrii.

Nowoczesna i skuteczna technologia profilaktyki grypy – szczepienia

Na niski poziom wyszczepialności przeciw grypie wśród dzieci w Polsce wpływają m.in. niska świadomość o grypie, brak finansowania ze środków publicznych szczepień, a nawet strach najmłodszych przed bólem, widokiem igły oraz stres z tym związany. Dla przykładu, przeprowadzone w USA badania wskazują, że aż 70% rodziców wybiera metodę szczepienia w formie aerozolu donosowego ze względu na strach dzieci przed igłą i bólem.[5] Sytuacji w Polsce nie ułatwiają występujące bariery systemowe związane z dostępnością do lekarzy, a także ograniczenia finansowe rodziców w zakresie zakupu szczepionek bez refundacji. Szansę na podniesienie wyszczepialności może dać szczepionka donosowa ze względu na większą akceptowalność takiej drogi podania przez rodziców i ich dzieci.

„Do pierwszych objawów grypy u dzieci należą wysoka gorączka, często z drgawkami gorączkowymi, objawy neurologiczne np. nadmierna senność oraz łamanie w kościach. Niestety małe dzieci nie są nam w stanie przekazać tych dolegliwości, dlatego tak łatwo grypę pomylić z inną chorobą. Szczepienie przeciw grypie jest najlepszą formą ochrony przed grypą i groźnymi powikłaniami. Dodatkowo nowa, donosowa forma podania eliminuje barierę strachu przed bólem czy igłami” – mówi dr hab. n. med. Ernest Kuchar – Prezes Polskiego Towarzystwa Wakcynologii.

Wysokie ryzyko, niewielka ochrona

Szczepienia przeciw grypie są skuteczną i bezpieczną metodą zapobiegania zakażeniom grypą. Szczepienia przeciw grypie dla dzieci pomiędzy 6 a 60 miesiącem życia są rekomendowane w wytycznych na całym świecie i w polskim Programie Szczepień Ochronnych, na równi szczepieniami w takich grupach jak kobiety w ciąży, osoby powyżej 55 roku życia, czy chorzy przewlekle.[6] Młodsze dzieci wymagają hospitalizacji z powodu grypy równie często, jak osoby starsze chorujące przewlekle.5 W odróżnieniu od osób starszych powyżej 65 roku życia, refundacja szczepień przeciw grypie nie obejmuje najmłodszych. Szansą na zwiększenie niskiego 1-procentowego poziomu zaszczepienia jest refundacja szczepień przeciw grypie dla dzieci pomiędzy 24 a 60 miesiącem życia, które wchodzą do społeczności żłobkowych i przedszkolnych i są szczególnie narażone na zarażenia wirusem grypy. Finansowanie czterowalentnej szczepionki przeciw grypie w postaci aerozolu donosowego u dzieci w wieku pomiędzy 24 a 60 miesiącem życia w ramach refundacji aptecznej jest rekomendowane przez Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.[7] Ze względu na 7-krotnie mniejszą grupę dzieci w porównaniu do seniorów, którzy mogą korzystać obecnie z refundowanych szczepień, refundacja szczepionek dla dzieci w wieku od 2 do 5 lat, stanowiłaby znacznie mniejsze obciążenie dla budżetu państwa. W innych krajach wykazano, że powszechne programy finansowania szczepień przeciw grypie u dzieci prowadzą do obniżenia zapadalności na grypę w grupie dzieci szczepionych, ale także wywołują efekt populacyjny i ochronę zbiorowiskową prowadzącą do zmniejszenia liczby porad związanych z podejrzeniem grypy u dzieci i dorosłych.[8]

Szansa na zmianę sytuacji

Finansowanie ze środków publicznych od sezonu 2019/2020 szczepionki przeciw grypie u dzieci, która wyeliminuje negatywne skojarzenia związane z bólem, zwiększy liczbę dzieci korzystających ze szczepień do nawet kilku – kilkunastu procent. Zwiększenie procentu zaszczepienia przeciw grypie pozwoliłoby na zmniejszenie wydatków i obciążenia ponoszonego przez społeczeństwo, m.in. poprzez obniżenie związanej z zachorowaniem dziecka absencji szkolnej i utraty produktywności rodziców oraz redukcję transmisji wirusa na osoby z ich otoczenia, w tym inne dzieci oraz na osoby dorosłe, wśród których często znajdować się będą osoby starsze (np. dziadkowie) z grupy podwyższonego ryzyka wystąpienia powikłań grypy.

 

  1. World Health Organization. Biologicals. Influenza. November 2017. https://www.who.int/biologicals/vaccines/influenza/en/ (data dostępu 16.07.2019r.).
  2. Ściubisz M. Ryzyko związane ze szczepieniami i chorobami, ktorym szczepienia zapobiegają – cz. 2: grypa. Medycyna Praktyczna – Szczepienia 2016; 3: 45-49.
  3. Brydak L.B., Grypa – profilaktyka i leczenie u dzieci i młodzieży, Standardy Medyczne/Pediatria. 2019; T. 16: 162-171
  4. World Health Assembly, Prevention and control of influenza pandemics and annual epidemics, 28 May 2003, https://www.who.int/immunization/sage/1_WHA56_19_Prevention_and_control_of_influenza_pandemics.pdf (data dostępu 17.7.2019 r.)
  5. Heikkinen T and all, Burden of influenza in children in the community, J Infect Dis. 2004 Oct 15;190(8):1369-73.
  6. Glezen W.P. Emerging Infection: Pandemic Influenza, Epidemiol Rev. 1996; 18: 64-76.
  7. Weycker D. i wsp. Population-wide benefits of routine vaccination of children against influenza, Vaccine. 2005; 23: 1284-1293.
  8. Ernst & Young. Grypa i jej koszty. Wstępne studium w projekcie dotyczącym wypracowania rozwiązania na poziomie narodowym umożliwiającego istotne zwiększenie wyszczepialności przeciw grypie sezonowej w Polsce. Dostępne online pod adresem: http://opzg.cn-panel.pl/resources/dokumenty/dla-pracodawcow/Grypa-i-jej-koszty-w-Polsce.pdf (data dostępu: 17.07.2019 r.)
  9. Santibanez, T.A./ Kahn, K.E., & Bridges, C.B. (2018). Do parents prefer inactivated or live attenuated influenza vaccine for their children? Vaccine
  10. Grohskopf LA, Sokolow LZ, Broder KR, Walter EB, Fry AM, Jernigan DB. Prevention and Control of Seasonal Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices-United States, 2018-19 Influenza Season. MMWR Recomm Rep. 2018;67(3):1-20
  11. Strona Internetowa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji http://bipold.aotm.gov.pl/assets/files/zlecenia_mz/2019/065/REK/RP_42_2019_Fluenz-Tetra_KW.pdf (data dostępu 17.07.2019 r.)
  12. Gallagher N et al., Impact of live attenuated influenza vaccination programme for healthy children in Northern Ireland: A comparison of seven influenza seasons, 2010/11–2016/17 Vaccine. 2018.

Ogólnopolski Program Zwalczania Grypy jest inicjatywą społeczną niezależnych ekspertów medycznych. Celem Programu jest poprawa wyszczepialności przeciw grypie w Polsce, zwłaszcza wśród pacjentów z grup ryzyka oraz informowanie Polaków o zagrożeniach związanych z grypą i jej powikłaniami. Organizatorem Społecznej Kampanii Informacyjnej powstałej w ramach Programu jest Instytut Oświaty Zdrowotnej Fundacja Haliny Osińskiej. Działania skierowane są do środowiska medycznego, opinii publicznej, samorządu oraz do pracodawców. Przedsięwzięcie spotkało się z aprobatą najważniejszych instytucji działających na rzecz poprawy zdrowia publicznego, wielu organizacji zrzeszających lekarzy, pracodawców, związki samorządów i towarzystwa medyczne. W działania Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy zaangażowali się również eksperci medyczni, liderzy opinii, ludzie nauki, kultury oraz biznesu. Więcej informacji na stronach www.opzg.pl oraz www.grypoodporni.pl.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI

 

 

PIERWSZE MAZOWIECKIE SPOTKANIE MIKROBIOLOGÓW I EPIDEMIOLOGÓW


» PROGRAM


» REJESTRACJA