Jak zminimalizować ryzyko ZMO? Rola personelu medycznego

How to minimize the risk of SSI? Role of medical staff

Bianka Misiak1, Regina Sierżantowicz2, Jolanta Lewko3

1 Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku, Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny w Białymstoku
2 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
3 Zakład Zintegrowanej Opieki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

Regina Sierżantowicz
Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
ul. Szpitalna 37, 15-274 Białystok
Tel./Fax: 85 686 50 78

Wpłynęło: 02.12.2019
Zaakceptowano: 20.12.2019
Opublikowano on-line: 15.01.2020

Cytowanie / Citation

Misiak B, Sierżantowicz R, Lewko J. Jak zminimalizować ryzyko ZMO? Rola personelu medycznego.
Zakażenia XXI wieku 2019;2(6):279–284.
doi: 10.31350/zakazenia/2019/6/Z2019043

Wersja elektroniczna / Article ePDF

Streszczenie:
Zakażenie miejsca operowanego – ZMO (ang. surgical site infection – SSI) zawsze jest związane z interwencją chirurgiczną i naruszeniem ciągłości tkanek. Najważniejszym elementem kontroli zakażeń jest edukacja personelu medycznego. W profilaktyce zakażeń, w tym ZMO, niezwykle istotny jest program podnoszenia kwalifikacji zawodowych, toteż każdy nowy pracownik powinien w ciągu 30 dni odbyć szkolenie w zakresie profilaktyki zakażeń, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki miejsca pracy. Zaleca się, by praca była oparta na standaryzowanych procedurach oraz dowodach klinicznych.

Słowa kluczowe: zakażenie miejsca operowanego, profilaktyka, personel medyczny

Abstract:
Surgical site infection (SSI) is always associated with surgical intervention and skin breakdown. The most important component of infection control is proper education of the medical staff. In prevention of infections, including SSI, qualification-raising programmes are essential – every new employee should undergo an infection-prevention training within 30 days since employment. It is recommended that work should be based on standardized procedures and clinical research.

Key words: surgical site infection, prevention, medical staff

  1. Definicje zakażeń szpitalnych związanych z opieką zdrowotną (HAI) obowiązujące od 1 stycznia 2016 r. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków. http://antybiotyki.edu.pl/definicje-zakazen-zwiazanych-z-opieka-zdrowotna-hai-obowiazujace-od-1-stycznia-2016-r/ (dostęp 22.09.2019 r.).
  2. Witczak I i wsp. Ryzyko występowania „czarnych punktów” w procesach medycznych bloków operacyjnych w Polsce. Public Health Forum 2017;3(4):256–262.
  3. Szymańska-Pomorska G, Pytel A, Smolińska B. Zakażenia szpitalne jako problem epidemiologiczny współczesnego szpitala. Dekontaminacja oraz zasady przechowywania sprzętu medycznego. Piel Zdr Publ 2017;7(2):149–152.
  4. Montewka M, Skrzek A, Plewik D i wsp. Zakażenia miejsca operowanego – charakterystyka czynników ryzyka, endogennych źródeł zakażenia i metody zapobiegania. Post Mikrobiol 2012;51(3):227–235.
  5. Gospodarek E, Szopiński J, Mikucka A. Zakażenie miejsca operowanego – postaci kliniczne, czynniki ryzyka, profilaktyka, etiologia, diagnostyka. Forum Zakażeń 2013;4(5):275–282.
  6. Stanisławska M. Monitorowanie zakażeń szpitalnych na oddziale kardiochirurgii. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie 2013;59(1):37–48.
  7. Ziółkowski G, Pawłowska I, Bielecki T. Kontrola zakażeń miejsca operowanego w ortopedii. Forum Zakażeń 2016;7(5):337–345.
  8. Wytyczne WHO dotyczące higieny rąk w opiece zdrowotnej – podsumowanie. Centrum Monitorowania Jakości, 2009. https://www.cmj.org.pl/clean-care/higiena-rak-wytyczne-who-draft.pdf (dostęp 8.11.2018 r.).
  9. Światowe wytyczne dotyczące profilaktyki zakażeń miejsca operowanego WHO, 2016. http://www.ses.edu.pl/files/download/swiatowe_wytyczne_dotyczace_profilaktyki_zakazen_miejsca_operowanego_who_2016_rok.pdf (dostęp 10.09.2019 r.).
  10. Kaczmarek K. Protokół ERAS w urologii – aktualny przegląd systematyczny literatury. Przegląd Urologiczny 2016;5(99).
  11. Borzęcka J (red.). Bezpieczna praktyka pielęgniarki operacyjnej. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Warszawa 2018.
  12. Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2019 r., poz. 537).
  13. Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2011 r., nr 174, poz. 1039).
  14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 października 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2012).
  15. Ustawa o wyrobach medycznych z 20.05.2010 r. (Dz. U. z 2010 r., nr 107, poz. 679).
  16. Domżalski J. Wpływ oraz zasadność mycia, czyszczenia i dezynfekcji narzędzi chirurgicznych na proces sterylizacji i ponowne użycie. Zakażenia 2016;4.
  17. Gregorowicz-Warpas D. Bezpieczeństwo epidemiologiczne pracowników bloku operacyjnego. Forum Zakażeń 2017;8(5):389–395.
  18. Polskie Stowarzyszenie Sterylizacji Medycznej. http://sterylizacja.org.pl/index.php/stowarzyszenie-2/historia (dostęp 18.09.2019 r.).
  19. Czapliński J. Aktualizacja ogólnych wytycznych sterylizacji wyrobów medycznych i innych przedmiotów wielorazowego użycia wykorzystywanych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych oraz innych czynności, podczas których może dojść do przeniesienia choroby zakaźnej lub zakażenia, na podstawie obowiązujących norm. Zakażenia 2016;5.
  20. Bulanda M i wsp. System kontroli zakażeń związanych z opieką zdrowotną w Polsce. Stowarzyszenie Epidemiologii Szpitalnej, Polskie Towarzystwo Zakażeń Szpitalnych, Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Epidemiologicznych, Małopolskie Stowarzyszenie Komitetów i Zespołów ds. Zakażeń Szpitalnych, 2016.
  21. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r., poz. 151).
  22. http://www.ses.edu.pl/files/download/system_kontroli_zakazen_szpitalnych_w_polsce_0.pdf (dostęp 25.09.2019 r.).
  23. Cooper T. Putting educational theory into clinical practice. J Hosp Infect 2007;65(Suppl. 2):S124–S127. doi: 1016/S0195-6701(07)60028-0
  24. Farrington M. Infection control education: how to make an impact tools for the job. J Hosp Infect 2007;65(Suppl. 2):S128–S132. doi: 1016/S0195-6701(07)60029-2
  25. Misiak B, Sierżantowicz R, Lewko J. Zastosowanie jednorazowych operacyjnych zestawów wieloelementowych jako czynnika ograniczającego ryzyko zakażenia miejsca operowanego. Zakażenia XXI wieku 2018;1(6):309–315. doi: 10.31350/zakazenia/2018/6/Z2018046

Konflikt interesów: nie zgłoszono.
Potential conflicts of interest: no conflicts.