Minimalizacja zakażeń płucnych w oddziale intensywnej terapii, rola kompleksowej higieny jamy ustnej w profilaktyce VAP

Minimizing pulmonary infections in the intensive a care unit, the role of complex hygiene of the oral cavity in VAP prophylaxis

Bogumiła Snopek-Abramowicz

Oddział Kliniczny Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 im. N. Barlickiego w Łodzi

Oddział Kliniczny Anestezjologii
i Intensywnej Terapii
Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 1
im. Norberta Barlickiego w Łodzi
ul. Kopcińskiego 22, 90-153 Łódź
Tel.: 42 677 68 79

Wpłynęło: 19.10.2018
Zaakceptowano: 19.11.2018
Opublikowano on-line: 26.11.2018

Cytowanie

Cytowanie: Snopek-Abramowicz B. Minimalizacja zakażeń płucnych w oddziale intensywnej terapii, rola kompleksowej higieny jamy ustnej w profilaktyce VAP.
Zakażenia XXI wieku 2018;1(5):263–269.
doi: 10.31350/zakazenia/2018/5/Z2018042

WERSJA ELEKTRONICZNA

Streszczenie:
Minimalizacja zakażeń płucnych na oddziale intensywnej terapii to jeden z najważniejszych elementów pracy zespołu terapeutycznego: lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów, psychologów, konsultantów. Obecnie zakażenia szpitalne postrzegane są jako zdarzenia niepożądane w wyniku stosowania procedur medycznych. Specyfika oddziału intensywnej terapii, w tym konieczność stosowania procedur inwazyjnych, zwiększa ryzyko występowania zakażeń szpitalnych. Szpitalne zapalenia płucne występują często u pacjentów w stanie krytycznym leczonych na oddziałach intensywnej terapii (OIT). Ciężki stan zdrowia pacjentów leczonych w OIT jest przyczyną wysokiej śmiertelności, a dodatkowym czynnikiem podnoszącym wartość tego wskaźnika mogą być zakażenia szpitalne. Szpitalne zapalenia płucne występują często u chorych, u których prowadzenie wentylacji mechanicznej respiratorem jest formą leczenia niewydolności oddechowej w sytuacji zagrożenia życia. Jest to jednocześnie sytuacja narażająca pacjenta na powstanie szpitalnego zapalenia płuc związanego z wentylacją (VAP – Ventilator Associated Pneumonia). Problem profilaktyki zakażeń płucnych w OIT zasługuje na uwagę, ponieważ leczenie zapalenia płuc jest bardzo trudne i obarczone dużą śmiertelnością, ponadto leczenie tego typu zakażeń to ogromne koszty [1, 2]. Istnieje wiele sposobów minimalizacji tego typu zakażenia, natomiast najprostszym środkiem w szeroko rozumianej profilaktyce jest konieczność prowadzenia kompleksowej higieny jamy ustnej. Ponadto nie wolno zapominać o ustawicznej edukacji i ćwiczeniach praktycznych uświadamiających problem zakażeń personelowi medycznemu każdego szczebla. Celem tego dokumentu jest zwrócenie uwagi na praktyczne zalecenia w zwięzłej formie, aby ułatwić zajmującym się opieką nad chorymi w intensywnej terapii wdrażanie i ustalanie priorytetów strategii zapobiegania zapaleniu płuc związanego z wentylacją (VAP).

Słowa kluczowe: zakażenia płucne, higiena jamy ustnej, VAP

Abstract:
Minimizing pulmonary infections in the intensive care unit is one of the most important components of the therapeutic team’s work: doctors, nurses, physiotherapists, psychologists, consultants. At present, nosocomial infections are perceived as adverse effects of the use of medical procedures. The specificity of the intensive a care unit, including the need for invasive procedures, increases the risk of nosocomial infections. Hospital-acquired pneumonia is common in critically ill patients treated in intensive a care units (ICU). The severe health condition of patients treated in ICU is the cause of high mortality, and an additional factor that increases the value of this indicator may be nosocomial infection. Hospital pulmonary inflammation is common in patients in whom mechanical ventilation is a form of treatment of respiratory failure in life-threatening situations. It is also a situation that exposes the patient to the development of a ventilator-associated pneumonia. The problem of prophylaxis of pulmonary infections in ICUs deserves attention because the treatment of pneumonia is very difficult and connected with high mortality. Moreover, treatment of this type of infection is a huge cost [1, 2]. There are many ways to minimize this type of infection, while the simplest way in the broadly-understood prophylaxis is comprehensive oral hygiene. What is more, one should not forget about continuing education and practical exercises that raise awareness of the problem of infections among medical personnel of all levels. The aim of this document is to draw attention to practical recommendations in a concise form to facilitate the provision and prioritization of ventilator-associated pneumonia (VAP) prevention strategies among those involved in the care of patients in intensive care units..

Key words: pulmonary infections, oral cavity, VAP

  1. Szulc R. Szpitalne zapalenie płuc i dolnych dróg oddechowych [W:]  Zakażenia w intensywnej terapii. Szubert FH (red.), Urban & Partner, Wrocław, 2000, pp. 57–75.
  2. Karpel E. Racjonalne stosowanie antybiotyków oddziale intensywnej terapii [W:] Zakażenia w intensywnej terapii. Szubert FH (red.), Urban & Partner, Wrocław, 2000, pp. 16–31.
  3. Duszyńska W. Monitorowanie kliniczne zakażeń szpitalnych [W:] Zakażenia w intensywnej terapii.Szubert FH (red.), Urban & Partner, Wrocław, 2000, pp. 32–46.
  4. Snopek B. UM Wydział Pielęgniarstwa, praca lic. Minimalizacja zakażeń płucnych w oddziale intensywnej terapii 2012.
  5. Fedyniak D. Respiratorowe zapalenie płuc (VAP). Eter. 2001;1:35–44.
  6. Rybicki Z. Intensywna terapia dorosłych, Makmed, Lublin, 2009, pp. 91–92.
  7. Waszak B. Dezynfekcja w technologii reprocesowania wyrobów medycznych, jej rola i efektywność. Zakażenia. 2010;2:14–17.
  8. Świtalski S. Dezynfekcja w technologii reprocesowania wyrobów medycznych. Zakażenia 2010;2:18–24.
  9. Rybicki Z. Tomaszewski D. Antybiotykoterapia ciężkich zakażeń u chorych leczonych w oddziałach intensywnej terapii 338, Medpress, Polski Merkuriusz Lekarski, Towarzystwo Lekarskie, 2011.
  10. Kowal M. Ocena wiedzy pielęgniarek na temat VAP w wybranych oddziałach intensywnej terapii województwa podkarpackiego [W:] Pielęgniarstwo anestezjologiczne i intensywnej opieki – wybrane aspekty postępowania. Witt P (red.) cz. II, pp. 138–141.
  11. Costers M, Viseur N, Catry B, Simon A. Four multifaceted countrywide campaigns to promote hand hygiene in Belgian hospitals between 2005 and 2011: impact on compliance to hand hygiene. Euro Surveillance 2012;17.
  12. Karpel E. Zapalenie płuc związane ze stosowaniem wentylacji mechanicznej (VAP – Ventilator Associated Pneumonia) – ocena postępu intensywnej terapii. Zakażenia 2009;5:25–33.
  13. Machała W. VAP – Fatum oddziałów intensywnej terapii czy powikłanie, którego można uniknąć? Wykład wygłoszony w czasie Konferencji Szkoleniowej organizowanej przez Covidien Polska i Oddział Łódzki PTAiIT, 22.09.2009 r.
  14. Szreter T. Wpływ bakterii jamy ustnej na zakażenia szpitalne. Zakażenia 2011;5:107–110.
  15. Zalecenie Grupy Roboczej do Spraw Praktyki w Pielęgniarstwie Anestezjologicznym i Intensywnej Opieki PTPAiIO w sprawie wytycznych pielęgnacji dróg oddechowych u pacjentów dorosłych wentylowanych mechanicznie leczonych na OIT 26.09.2013, w sprawie wytycznych pielęgnacji jamy ustnej u pacjentów dorosłych leczonych na OIT. 9.10.2012
  16. Gaszyński W. Problemy ciężkich zakażeń szpitalnych, klinika, różnicowanie, leczenie, materiały z Sympozjum nt. Sepsa pielęgnacja chorego w intensywnej terapii, 1.10.2000, Łódź, USK nr 1 im. N. Barlickiego.
  17. Maciejewski D. Infekcje w oddziałach intensywnej terapii – szczegółowy przykład zakażeń wewnątrzszpitalnych. Mag Med 2002;7:6–17.
  18. Wytyczne American Thoracic Society i Infectious Diseases Society of Americana: Postępowanie u dorosłych chorych na szpitalne zapalenie płuc, zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną i zapalenie płuc związane z kontaktem ze służbą zdrowia. Medprak. 2005;6, www.mp.pl/pulmonologia/artykuly-wytyczne/inne/27037.
  19. Suchorzewska J. Zapobiegawcze stosowanie antybiotyków w oddziale intensywnej terapii [W:] Zakażenia w intensywnej terapii. Szubert FH (red.), Urban & Partner, Wrocław, 2000, pp. 95–104.
  20. Kózka M (red.). Stany zagrożenia życia. Wybrane standardy opieki i procedury postępowania pielęgniarskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, 2001.
  21. www.profilaktyka-zakazen.pl/higiena-rak/HealthcareWorkerHandHygieneEducational Training Video.mp4 – film o nieprzestrzeganiu higieny rąk w szpitalu.
  22. Denisiewicz B. Kontrola mycia i dezynfekcji rąk personelu medycznego. Zakażenia 2012;5:9–18.
  23. Wenzel R, Edmond M (red.), Kontrola zakażeń szpitalnych Vademecum, α-medica Press, Bielsko-Biała 1999, pp. 16–18.
  24. Jelic S, Cunningham JA, Factor P. Clinical review: airway hygiene in the intensive care unit. Crit Care 2008;12(2):209 [doi: doi: 10.1186/cc6830].
  25. www.antybiotyki.edu.pl/pdf/Rekomendacje_profilaktyki_zakazen_w_OIT.pdf.
  26. Lindgren S. Open and closedendotachealsuctioning experimental and humanstudies Department of Anaesthesiology and Intensive Care Institute of Clinical Sciences Sahlgrenska Academy, Göteborg University Göteborg, Göteborg, 2007.
  27. Dison N. Technika zabiegów pielęgniarskich. Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa, 1998.

Nie zgłoszono.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI