Ostra biegunka infekcyjna u dzieci – co mówią aktualne dane?

Acute infectious diarrhea in children – what do current data show?

Anna Falszewska, Hanna Szajewska

Klinika Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Hanna Szajewska
Klinika Pediatrii Warszawskiego
Uniwersytetu Medycznego
ul. Żwirki i Wigury 63a,
02-091 Warszawa
Tel./Fax: 22 317 94 21

Wpłynęło: 17.04.2018
Zaakceptowano: 22.05.2018
Opublikowano on-line: 04.06.2018

Cytowanie

Falszewska A, Szajewska H. Ostra biegunka infekcyjna u dzieci – co mówią aktualne dane? Zakażenia XXI wieku. 2018;1(2):79–87.
doi: 10.31350/zakazenia/2018/2/ZZ2018011

WERSJA ELEKTRONICZNA

Streszczenie:
W Europie ostra biegunka jest najczęstszą przyczyną hospitalizacji wśród dzieci do 3. roku życia. Dominującym patogenem jest rotawirus. Ustalenie czynnika etiologicznego ostrej biegunki zwykle nie jest jednak konieczne, gdyż nie wpływa na sposób postępowania. Podstawowym leczeniem jest nawadnianie doustne (podaż doustnych płynów nawadniających). W przypadku niepowodzenia należy rozważyć nawadnianie enteralne przez sondę nosowo-żołądkową. Terapia dożylna powinna być rozważana jako ostateczność. Drugim istotnym elementem leczenia jest żywienie. Karmienie piersią powinno być kontynuowane przez cały czas trwania terapii nawadniającej. Dieta odpowiednia dla wieku powinna być dołączana w trakcie lub tuż po okresie wstępnego nawodnienia. U dzieci hospitalizowanych, które nie są karmione piersią, można rozważyć zastosowanie diety bezlaktozowej. Wskazania do stosowania leków są ograniczone. W leczeniu ostrej biegunki u dzieci można rozważyć – zawsze tylko jako leczenie wspomagające nawadnianie, nigdy zamiast – stosowanie probiotyków o udokumentowanym działaniu (przede wszystkim Lactobacillus rhamnosus GG i Saccharomyces boulardii), racekadotrylu (leku o działaniu hamującym wydzielanie) lub smektynu dwuoktanościennego (leku o działaniu adsorpcyjnym). Antybiotykoterapia nie powinna być stosowana rutynowo. W zapobieganiu biegunce rotawirusowej podstawową rolę odgrywa szczepienie przeciwko rotawirusom.

Słowa kluczowe: dziecko, niemowlę, nieżyt żołądkowo-jelitowy, rotawirus

Abstract:
Acute diarrhea is the main reason for hospitalization among children younger than 3 years of age. Rotavirus is the most frequent agent responsible for both community-acquired and nosocomial infections. Acute diarrhea does not generally require a specific diagnostic work-up because it does not influence the management. Oral rehydration (with oral rehydration solution) is the major treatment. When oral treatment is not feasible, enteral rehydration by nasogastric route should be considered, before intravenous therapy. Nutritional management is the second most important component in the management of acute diarrhea. Breastfeeding should be continued throughout rehydration. An age-appropriate diet should be started during or after rehydration. In the hospital setting, in non-breast-fed infants and young children, lactose-free feeds can be considered. The recommendations for active therapy are limited, and such a therapy should be only considered as a supportive treatment. Effective interventions include the administration of specific probiotics such as Lactobacillus rhamnosus GG and Saccharomyces boulardii, diosmectite, and racecadotril. Antibiotics should not be used routinely. Rotavirus vaccination is effective for prevention of infections caused by rotavirus.

Key words: child, gastroenteroco litis, infant, rotavirus

  1. Guarino A, Ashkenazi S, Gendrel D i wsp. European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition/European Society for Pediatric Infectious Diseases evidence-based guidelines for the management of acute gastroenteritis in children in Europe: update 2014. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2014;59:132–152 [doi: 10.1097/MPG.0000000000000375].
  2. Shane AL, Mody RK, Crump JA i wsp. 2017 Infectious Diseases Society of America Clinical Practice Guidelines for the Diagnosis and Management of Infectious Diarrhea. Clin Infect Dis 2017;65:1963-1973 [doi: 10.1093/cid/cix959].
  3. Sadkowska-Todys M, Zieliński A, Czarkowski M. Infectious diseases in Poland in 2015. Przegl Epidemiol 2017;71:295–309.
  4. Friedman JN, Goldman RD, Srivastava R i wsp. Development of a clinical dehydration scale for use in children between 1 and 36 months of age. J Pediatr 2004;145:201–207 [doi: 10.1016/j.jpeds.2004.05.035].
  5. Falszewska A, Szajewska H, Dziechciarz P. Diagnostic accuracy of three clinical dehydration scales: a systematic review. Arch Dis Child 2018;103:383-388 [doi: 10.1136/archdischild-2017-313762].
  6. World Health Organization [homepage on the internet]. The treatment of diarrhoea: A manual for physicians and other senior health workers. 2005. Dostępne na stronie: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/43209/1/9241593180.pdf. Sprawdzono: marzec 2018.
  7. Gorelick MH, Shaw KN, Murphy KO. Validity and reliability of clinical signs in the diagnosis of dehydration in children. Pediatrics. 1997; 99:E6.
  8. Parkin PC, Macarthur C, Khambalia A i wsp. Clinical and laboratory assessment of dehydration severity in children with acute gastroenteritis. Clin Pediatr (Phila) 2010;49:235-239 [doi: 10.1177/0009922809336670].
  9. Freedman SB, Eltorky M, Gorelick M, Pediatric Emergency Research Canada Gastroenteritis Study Group. Evaluation of a gastroenteritis severity score for use in outpatient settings. Pediatrics 2010;125:e1278-1285 [doi: 10.1542/peds.2009-3270].
  10. Schnadower D, Tarr PI, Gorelick MH i wsp. Validation of the modified Vesikari score in children with gastroenteritis in 5 US emergency departments. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2013;57:514–519 [doi: 10.1097/MPG.0b013e31829ae5a3].

Artykuł powstał przy wsparciu firmy Gilead Sciences Polska Sp. z o.o., jednakże w pracy nie zachodzi konflikt interesów, a prezentowana w niej tematyka ma charakter obiektywny.

MAVIPURO Polska Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

Regulamin
Polityka prywatności