Profesjonalne rozwiązania w higienie rąk personelu medycznego zwiększające skuteczność walki z zakażeniami szpitalnymi

Professional solutions in the hygiene of the hands of the medical staff, increasing the effectiveness of fighting hospital infections

Małgorzata Cichońska1, 2

1 Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości w Ostrowcu Świętokrzyskim
2 Zespół Opieki Zdrowotnej w Ostrowcu Świętokrzyskim

Małgorzata Cichońska
Zespół Opieki Zdrowotnej w Ostrowcu Świętokrzyskim
ul. Szymanowskiego 11, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski

Wpłynęło: 16.10.2019
Zaakceptowano: 18.11.2019
Opublikowano on-line: 09.12.2019

Cytowanie / Citation

Cichońska M. Profesjonalne rozwiązania w higienie rąk personelu medycznego zwiększające skuteczność walki z zakażeniami szpitalnymi.
Zakażenia XXI wieku 2019;2(5):249–252.
doi: 10.31350/zakazenia/2019/5/Z2019039

Wersja elektroniczna / Article ePDF

Streszczenie:
Najprostszą a zarazem najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniom szpitalnym jest higiena rąk. Stopień przestrzegania zasad higieny rąk przez pracowników ochrony zdrowia w polskich szpitalach jest bardzo zróżnicowany. Profesjonalne podejście do higieny rąk, obejmujące wiele elementów, takich jak: dostęp do infrastruktury higienicznej, odpowiednie wyposażenie stanowisk higieny rąk, jakość preparatów do mycia i dezynfekcji rąk, monitorowanie procedury z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań technologicznych eliminujących tzw. efekt obserwatora, informowanie o efektach prowadzonych działań i edukowanie personelu, powinno się przyczynić do przestrzegania zasad tej procedury przez personel medyczny oraz spadku liczby zakażeń szpitalnych, a więc także wpłynąć na poprawę wyników ekonomicznych szpitala wskutek ograniczenia wydatków związanych z leczeniem tego rodzaju powikłań.

Słowa kluczowe: higiena rąk, zakażenia szpitalne, skuteczność, profesjonalizm

Abstract:
Hand hygiene is the simplest, and at the same time the most effective and the most important method of preventing hospital infections. However, the importance of this procedure is underestimated by healthcare professionals, among whom the compliance with the principles of good hand hygiene ranges from 5% to 89%. The professional approach to hand hygiene includes numerous activities, i.a.: placing non-contact dispensers with a disinfectant preparation in diagnostic rooms, in patient rooms, in dirty rooms, in preparation rooms or administrative rooms. It seems important to provide access to water without having to touch the tap with dirty hands, to locate dispensers at all care points, to choose a closed dispensing system with disposable, replaceable packaging. It is important to choose the right, accepted by the staff, pH of hand hygiene preparations,, with short duration of action and appropriate alcohol content, and to take in to account the availability of hand care products. The basic manifestation of a professional approach to hand hygiene will be self-assessment of the procedure in the facility and implementation of monitoring through observation, calculation of consumption indicators per guest-night, or use of video monitoring or advanced real-time analysis and location software to assess the level of implementation. The basis confirming a professional approach to the field of hand hygiene is participation in programs promoting the idea of ​​clean hands, reporting the results obtained, providing feedback to medical staff and organizing a system for transferring knowledge and developing and strengthening habits in the field of hand hygiene. An interesting solution is also the introduction of colored dispensers and graphic elements. Hand hygiene should continue to be the goal of randomized, methodologically correct research to increase the relevance of the results obtained in assessing efficacy, economics and its impact on hospital infections.

Key words: hand hygiene, hospital infections, effectiveness, professionalism

  1. Fleischer M. Profilaktyka zakażeń szpitalnych w czasach Roberta Kocha. Post Mikrobiol 2010;49(3):209–213.
  2. Potocka P, Rożkiewicz D, Ołdak E. Higiena rąk wśród personelu medycznego – co jeszcze można zrobić. Forum Zakażeń 2016;7(4):289–293.
  3. Wytyczne WHO dotyczące higieny rąk w opiece zdrowotnej – podsumowanie. Pierwsza światowa inicjatywa na rzecz bezpieczeństwa pacjenta: Higiena rąk to bezpieczna opieka. WHO, Genewa, 2009.
  4. Dulęba K, Smukalska E, Pawłowska M. Zakażenia Clostridium difficile u dzieci – doświadczenia ośrodka bydgoskiego. Przegl Epidemiol 2012;66:67–71.
  5. Allegranzi B, Pittet D. Healthcare-associated infection in developing countries: simple solutions to meet complex challenges. Infect Control Hosp Epidemiol 2007;28(12):1323–1327. doi: 10.1086/521656
  6. Rupp ME, Fitzgerald T i wsp. Prospective, controlled, cross-over trial of alkohol-based hand gel In critical care units. Infect Control Hosp Epidemiol 2008;29(1):8–15. doi: 10.1086/524333
  7. Grayson ML, Jarvie LJ. i wsp. Significant reductions in methicillin-resistant Staphylococcus aureus bacteraemia and clinical isolates associated with a multisite, hand hygiene culture-change program and subsequent successful statewide roll-out. Med I Aust 2008;188(11):633–640.
  8. Zakażenia w podmiotach leczniczych. Informacja o wynikach kontroli. Najwyższa Izby Kontroli, Warszawa, 2018.
  9. Szumska E. Jak prawidłowo przygotować ręce do procedury, czyli polityka „nic poniżej łokcia”. Medinews 2018;3:1–21.
  10. Piwowarczyk J. Czynniki wpływające na skuteczność higienicznej dezynfekcji rąk. Medinews 2018;3:1–21.
  11. Garus-Pakowska A, Szatko F. Bariery w respektowaniu procedur higienicznych w subiektywnej ocenie personelu medycznego. Problemy Higieny i Epidemiologii 2008;89(2):216–221.
  12. System zapobiegania infekcjom. Innowacyjne rozwiązania dla placówek medycznych. Schulke Polska, Warszawa, 2008, pp. 1–85.
  13. Garus-Pakowska A. Wpływ obciążenia pracą na przestrzeganie procedur higienicznych przez personel medyczny. Medycyna Pracy 2011;62(4):369–376.
  14. Nowacka K, Flitta R, Siminska J, Porzych P, Grzyb S, Hagner W. Higiena rąk w aspekcie postępowania z pacjentem zakażonym Clostridium difficile w zapobieganiu zakażeń szpitalnych. Journal of Education, Health and Sport 2017;7(6):331–344. doi: 10.5281/zenodo.815567
  15. Szumska E, Rożkiewicz D. Metody monitorowania higieny rąk wśród personelu medycznego. Forum zakażeń 2016;7(6):449–454.
  16. Kawalec A., Kawalec A., Pawlas K. Przestrzeganie procedur higienicznych przez studentów wydziału lekarskiego. Medycyna Pracy 2014;65(5):593–599.
  17. Skibińska K. Zarządzanie jakością – higiena rąk – czy praktyka podąża za teorią. Zakażenia XXI wieku 2018;1(4):135–141. doi: 10.31350/zakazenia/2018/4/Z2018032
  18. Czerw A, Religioni U, Olejniczak D. Metody pomiaru oraz oceny jakości świadczonych usług w podmiotach leczniczych. Problemy Higieny i Epidemiologii 2012;93(2):269–273.
  19. Ciuruś M. Procedury higieny w placówkach ochrony zdrowia. Instytut Problemów Ochrony Zdrowia, Warszawa, 2013.
  20. Dezynfekcja i higiena rąk. Higiena w szpitalach i gabinetach lekarskich – Zalecenia Grupy Roboczej działającej w ramach AWMF (Stowarzyszenie Naukowych Towarzystw Medycznych) skierowane do jednostek opieki zdrowotnej w sprawie opracowania zasad higieny rąk – Rejestr AWMF nr 029/027. Hyg Med 33:7–8.
  21. Majda K. Przełomowe rozwiązanie w profilaktyce zakażeń szpitalnych. Pielęgniarka Epidemiologiczna 2015;3(62):36–38.
  22. Czechowska D, Fleischer M, Lechowicz M i wsp. Higiena rąk w placówkach ochrony zdrowia. Zeszyt XIII. Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Epidemiologicznych, Katowice, 2014.
  23. Podstawy samooceny higieny rąk 2010. WHO Collaborating Centre on Patient Safety Infection Control &Improving Practices. University of Geneva Hospitals and Faculty of Medicine, Genewa, Szwajcaria, 2010.
  24. Miętkiewicz S, Nowaczyk B, Dyk D. Rola higieny rąk w zapobieganiu zakażeniom miejsca operowanego. Hygeia Public Health 2018;53(3):247–252.
  25. Armellino D, Hussain E, Schilling ME i wsp. Using hightechnology to enforce low-technology safety measures: the use of third-party remote video auditing and real-time feedback in healthcare. Clin Infect Dis 2012;54(1):1–7. doi: 10.1093/cid/cir773
  26. Wałaszek M. Higiena rąk – wymagania stawiane pracownikom medycznym. Problemy Pielęgniarstwa 2018;26(2):90–98. doi: 10.5114/ppiel.2018.78864
  27. Sześć kroków zwiększających poziom bezpieczeństwa w placówkach ochrony zdrowia. Lanster sp. z o. o.  https://zettler.lanster.com/wp-content/uploads/2018/02/Zettler.

Konflikt interesów: nie zgłoszono.
Potential conflicts of interest: no conflicts.