Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C w roku 2018 Polskiej Grupy Ekspertów HCV

Recommendations for the treatment of viral hepatitis C in 2018 by Polish Group of Experts for HCV

Polska Grupa Ekspertów HCV: Waldemar Halota1, Robert Flisiak2, Jacek Juszczyk3, Piotr Małkowski4, Małgorzata Pawłowska5, Krzysztof Simon6, Krzysztof Tomasiewicz7

1 Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Katedry Chorób Zakaźnych i Hepatologii Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu
2 Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
3 Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
4 Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
5 Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wieku Rozwojowego Katedry Chorób Zakaźnych i Hepatologii Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu
6 Zakład Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
7 Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

Waldemar Halota
Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii
ul. Floriana 12, 85-030 Bydgoszcz
Tel.:52 325 56 05

Wpłynęło: 12.06.2018
Zaakceptowano: 06.07.2018
Opublikowano on-line: 19.07.2018

Cytowanie

Halota W, Flisiak R, Juszczyk J i wsp. Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C w roku 2018 Polskiej Grupy Ekspertów HCV. Zakażenia XXI wieku. 2018;1(3):105–113.
doi: 10.31350/zakazenia/2018/3/Z2018019

WERSJA ELEKTRONICZNA

Streszczenie:
Głównym celem terapii zakażeń HCV jest eliminacja wiremii, co w konsekwencji powoduje zatrzymanie lub regresję zmian chorobowych w wątrobie, blokując progresję do kolejnych następstw historii naturalnej. Redukuje to ponadto ryzyko generowania dalszych zakażeń. Każda osoba zakażona HCV powinna mieć dostęp do terapii lub reterapii lekami przeciwwirusowymi (DAA), co dotyczy również dzieci po 12. roku życia. Rekomendacje przedstawiają zasady diagnozowania i leczenia zakażeń HCV, wyróżniając takie stany kliniczne, jak nefropatia, koinfekcje HBV i HIV, niewydolność wątroby oraz pacjentów w okresie okołoprzeszczepowym. W rekomendacjach tradycyjnie uwzględniono wszystkie zarejestrowane leki anty-HCV, mimo że niektóre z nich ciągle oczekują na wprowadzenie do programów lekowych NFZ. Należy pamiętać o ryzyku interakcji leków DAA z lekami przyjmowanymi wcześniej przez chorego.

Słowa kluczowe: diagnostyka, HCV, leczenie, marskość wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby

Abstract:
The goals of treatment is to eliminate HCV infection, stop or reverse histological changes, reduce the risk of hepatocellular carcinoma development and transmission of the infection to other individuals. According to the recommendation all patients with chronic HCV infection should receive treatment. Current recommendations provide guidelines to select optimal medication, assessment of liver fibrosis, treatment efficacy, dealing with resistance to direct acting antivirals, monitoring for hepatocellular carcinoma, management of HBV/HCV coinfection and drug interactions. It contains also advice on treatment of special patients populations such as renal failure, liver transplant and hepatic decompensation, as well as retreatment of patients which failed interferon free therapy. Moreover specific recommendations of management patients infected with different genotypes with currently reimbursed regimens or those expected to become available shortly in Poland are also included.

Key words: chronic hepatitis, diagnostics, HCV, liver cirrhosis, therapy

  1. Wedemeyer H, Dore GJ, Ward JW. Estimates on HCV disease burden worldwide – filling the gaps. J Viral Hepatitis 2015;22(Suppl 1):1–5 [doi: 10.1111/jvh.12371].
  2. Flisiak R, Halota W, Horban A i wsp. Prevalence and risk factors of HCV infection in Poland. Eur J Gastroenterol Hepatol 2011;23(12):1213–1217 [doi: 10.1097 /MEG.0b013e32834d173c].
  3. Flisiak R, Halota W, Tomasiewicz K i wsp. Forecasting the disease burden of chronic hepatitis C virus in Poland. Eur J Gastroenterol Hepatol 2015;27(1):70–76 [doi: 10.1097/MEG.0000000000000237].
  4. Walewska-Zielecka B, Religioni U, Juszczyk G i wsp. Anti-hepatitis C virus seroprevalence in the working age population in Poland, 2004 to 2014. Eurosurveill 2017;22(2):30441 [doi: 10.2807/1560-7917.ES.2017.22.2.30441].
  5. Westbrook RH, Dusheiko G. Natural history of hepatitis C.J Hepatol 2014;61(Suppl 1):S58–S68 [doi: 10.1016/j.jhep.2014.07.012].
  6. Flisiak R, Zarębska-Michaluk D, Janczewska E i wsp. Treatment of HCV infection in Poland at the beginning of the interferon-free era-the EpiTer-2 study. J Viral Hepat 2018;25(6):661–669 [doi: 10.1111/jvh.12861].
  7. EASL Recommendations on Treatment of Hepatitis C 2016. J Hepatol 2017;66(1):153–194 [doi: 10.1016/j.jhep.2016.09.001].
  8. Juszczyk J. Hepatitis C, patogeneza i terapia. Termedia, Poznań 2016.
  9. Jaroszewicz J, Flisiak-Jackiewicz M, Lebensztejn D, Flisiak R. Current drugs in early development for treating hepatitis C virus-related hepatic fibrosis. Expert Opin Investig Drugs 2015;24(9):1229–1239 [doi: 10.1517/13543784.2015.1057568].
  10. Basu P, Niraj JS, Nimy J, i wsp. Sofosbuvir and Ledipasvir versus Sofosbuvir and Simeprevir combination therapy in the management of acute hepatitis C: A randomized open label prospective clinical pilot study. SLAM C study. Interim data. AASLD Nov 15, 2015;110318, ID: 1074.
  11. www.hepatitisc.uw.edu/page/clinical-calculators/apri.
  12. Łucejko M, Flisiak R. Quantitative measurement of HCV core antigen for management of interferon-free therapy in HCV-infected patients. Antivir Ther. 2018;23:149-156 [doi: 10.3851/IMP3190].
  13. Indolfi G, Hierro L, Dezsofi A i wsp. Treatment of chronic hepatitis C virus infection in children. a position paper by the hepatology committee of ESPGHAN. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2018;66(3):505–515 [doi: 10.1097/MPG.0000000000001872].
  14. HCV in Children. HCV Guidance: Recommendations for testing, managing, and treating Hepatitis C. www.hcvguidelines.org/last update 2017, September 21.
  15. Gheorghe L i wsp. Alpha fetoprotein- a useful for follow-up of interferon-free treated cirrhotic patients with de novo hepatocellular carcinoma after SVR . EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PI2.09,
  16. Castano A i wsp. Alpha fetoprotein (AFP) levels before and after sustained virological response with direct-acting antivirals (DAAs) in patients with liver cirrhosis due to hepatitis C virus (HCV). EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PI3.04-YI.
  17. Wasiak D, Małkowski P. Wytyczne leczenia raka wątrobowokomórkowego (HCC). Med Sci Mon Rev Hepatology 2013;13,112–115.
  18. Reig M Mariño Z, Perelló C i wsp. Unexpected high rate of early tumor recurrence in patients with HCV-related HCC undergoing interferon-free therapy. J Hepatol 2016;65(4):719–726 [10.1016/j.jhep.2016.04.008].
  19. Kobayashi M, Suzuki F, Fujiyama S i wsp. Sustained virologic response by direct antiviral agents reduces the incidence of hepatocellular carcinoma in patients with HCV infection. J Med Virol 2017;89(3):476–483 [10.1002/jmv.24663].
  20. Pol S i wsp. Lack of evidence of an effect of direct-acting antivirals on the recurrence of hepatocellular carcinoma: Data from three ANRS cohorts. J Hepatol 2016;65(4):734–740 [10.1016/j.jhep.2016.05.045].
  21. Nault JC, Colombo M. Hepatocellular carcinoma and direct acting antiviral treatments: Controversy after revolution. J Hepatol 2016;65(4):741–747 [https://doi.org/10.1016/j.jhep.2016.07.004].
  22. Conti F, Buonfiglioli F, Scuteri A i wsp. Early occurence and recurrence of hepatocellular carcinoma in HCV-related cirrhosis treated direct-acting antivirals. J Hepatol 2016;65(4):727–733 [10.1016/j.jhep.2016.06.015].
  23. Cavaletto L i wsp. Comparison between de-novo occurence and recurrence of hepatocellular carcinoma (HCC) after direct-acting antivirals (DAAs) in cirrhotic patients with hepatitisC: A real-life cohort study. EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PIO.05,
  24. Kolly P i wsp. Hepatocellular carcinoma after direct antiviral agent treatment: A European Multicenter study. EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PII.09-YI.
  25. Bersoff-Matcha SJ, Cao K, Jason M i wsp. Hepatitis B virus reactivation associated with direct-acting antiviral therapy for chronic hepatitis C virus: a review of cases reported to the U.S. Food and Drug administration adverse event reporting system. Ann Intern Med 2017;166(11):792–798 [doi: 10.7326/M17-0377].
  26. Ende AR, Kim NH, Yeh MM, Harper J, Landis CS. Fulminant hepatitis B reactivation leading to liver transplantation in a patient with chronic hepatitis C treated with simeprevir and sofosbuvir: a case report. J Med Case Rep 2015;9:164[doi: 10.1186/s13256-015-0630-8].
  27. Yanny BT, Latt NL, Saab S i wsp. Risk of hepatitis B virus reactivation among patients treated with ledipasvir-sofosbuvir for hepatitis C virus infection. J Clin Gastroenterol 2018; in press [doi: 10.1097/MCG.0000000000000986].
  28. Mücke MM, Backus LI, Mücke VT i wsp. Hepatitis B virus reactivation during direct-acting antiviral therapy for hepatitis C: a systematic review and meta-analysis. Lancet Gastroenterol Hepatol 2018;3(3):172–180 [doi: 10.1016/S2468-1253(18)30002-5].
  29. Sulkowski MS, Chuang WL, Kao JH, i wsp. No evidence of reactivation of hepatitis B virus among patients treated with ledipasvir-sofosbuvir for hepatitis C virus infection. Clin Infect Dis 2016;63(9):1202–1204 [doi: 10.1093/cid/ciw507].
  30. Badri P, Dutta S, Coakley E. Pharmacokinetics and dose recommendations for cyclosporine and tacrolimus when coadministered with ABT-450, ombitasvir, and dasabuvir. Am J Transplant 2015;15(5):1313–1322 [doi: 10.1111/ajt.13111].
  31. www.hep-druginteractions.org .
  32. Tronina O, Durlik M, Wawrzynowicz-Syczewska M i wsp. Real-World safety and efficacy of Ombitasvir/Paritaprevir/Ritonavir/+Dasabuvir±Ribavirin (OBV/PTV/r/+DSV±RBV) therapy in recurrent hepatitis C virus (HCV) genotype 1 infection post-liver transplant: AMBER-CEE Study. Ann Transplant 2017;22:199–207.
  33. Maviret, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  34. Epclusa, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  35. Viekirax, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  36. Exviera, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  37. Harvoni, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  38. Daklinza, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  39. Sovaldi, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  40. Flisiak R, Janczewska E, Wawrzynowicz-Syczewska M. i wsp. Real-world effectiveness and safety of ombitasvir/paritaprevir/ritonavir+dasabuvir+ribavirin in hepatitis C: AMBER study. Aliment Pharmacol Ther 2016,44(9):946–956 [doi: 10.1111/apt.13790].
  41. Flisiak R, Flisiak-Jackiewicz M. Ombitasvir and paritaprevir boosted with ritonavir and combined with dasabuvir for chronic hepatitis C. Expert Rev Gastroenterol Hepatol 2017;11(6):559–567 [doi: 10.1080/17474124.2017.1309284].
  42. Flisiak R, Łucejko M, Mazur W i wsp. Effectiveness and safety of ledipasvir/sofosbuvir ± ribavirin in the treatment of HCV infection: The real-world HARVEST study. Adv Med Sci 2017;62(2):387–392 [doi: 10.1016/j.advms.2017.04.004].
  43. Calleja JL, Crespo J, Rincón D, i wsp. Spanish Group for the Study of the Use of Direct-acting Drugs Hepatitis C Collaborating Group. Effectiveness, safety and clinical outcomes of direct-acting antiviral therapy in HCV genotype 1 infection: Results from a Spanish real-world cohort. J Hepatol 2017;66(6):1138–1148 [doi: 10.1016/j.jhep.2017.01.028].
  44. Vosevi, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  45. Zepatier, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  46. Halota W, Flisiak R, Juszczyk J, Małkowski P, Pawłowska M, Simon K, Tomasiewicz K. Recommendations for the treatment of hepatitis C in 2017. Clin Exp Hepatol 2017;3(2):47–55 [doi: 10.5114/ceh.2017.67782].
  47. Zarębska-Michaluk D, Flisiak R, Jaroszewicz J i wsp. Is interferon-based treatment of viral hepatitis C genotype 3 infection still of value in the era of direct-acting antivirals? J Interferon Cytokine Res 2018;38(2):93–100 [doi: 10.1089/jir.2017.0113].
  48. Cornberg M., Petersen J, Schober A i wsp. Real-world use, effectiveness and safety of anti-viral treatment in chronic hepatitis C genotype 3 infection. Aliment Pharmacol Ther 2017;45(5):688–700 [doi: 10.1111/apt.13925].
  49. Wyles D, Weiland O, Yao B i wsp. Retreatment of hepatitis C infection in patients who failed Glecaprevir/Pibrentasvir (Magellan-3). CROI 2018, March 4–7, 2018, Boston, USA. Abstract number: 127.

MAVIPURO Polska Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

Regulamin
Polityka prywatności