Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C w roku 2019 Polskiej Grupy Ekspertów HCV

Recommendations for the treatment of viral hepatitis C in 2019 by Polish Group of Experts for HCV

Polska Grupa Ekspertów HCV: Waldemar Halota1, Robert Flisiak2, Jacek Juszczyk3, Piotr Małkowski4, Małgorzata Pawłowska5, Krzysztof Simon6, Krzysztof Tomasiewicz7

1 Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Katedry Chorób Zakaźnych i Hepatologii Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu
2 Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
3 Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
4 Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
5 Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wieku Rozwojowego Katedry Chorób Zakaźnych i Hepatologii Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu
6 Zakład Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
7 Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

Waldemar Halota
Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii
ul. Floriana 12, 85-030 Bydgoszcz
Tel.:52 325 56 05

Wpłynęło: 08.04.2019
Zaakceptowano: 09.05.2019
Opublikowano on-line: 14.05.2019

Cytowanie / Citation

Halota W, Flisiak R, Juszczyk J i wsp. Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C w roku 2019 Polskiej Grupy Ekspertów HCV
Zakażenia XXI wieku. 2019;2(2):61–69.
doi: 10.31350/zakazenia/2019/2/Z2019014

Wersja elektroniczna / Article ePDF

Streszczenie:
Głównym celem terapii zakażeń HCV jest eliminacja wiremii, co w konsekwencji powoduje zatrzymanie lub regresję zmian chorobowych w wątrobie, blokując progresję do kolejnych następstw historii naturalnej. Redukuje to ponadto ryzyko generowania dalszych zakażeń. Każda osoba zakażona HCV powinna mieć dostęp do terapii lub reterapii lekami przeciwwirusowymi (DAA), dotyczy to również dzieci, które ukończyły 12 rok życia. Rekomendacje przedstawiają zasady diagnozowania i leczenia zakażeń HCV, a wyróżniają takie stany kliniczne, jak nefropatia, koinfekcje HBV i HIV, niewydolność wątroby, oraz pacjentów w okresie okołoprzeszczepowym. W rekomendacjach uwzględniono zarejestrowane leki anty-HCV, mimo iż nie wszystkie są wprowadzone do programów lekowych NFZ. Należy pamiętać o ryzyku interakcji leków DAA z lekami wcześniej przyjmowanymi przez chorego.

Słowa kluczowe: HCV, diagnostyka, przewlekłe zapalenie wątroby, marskość wątroby, leczenie

Abstract:
The goals of treatment is to eliminate HCV infection, stop or reverse histological changes, reduce the risk of hepatocellular carcinoma development and transmission of the infection to other individuals. According to the recommendations, all patients with chronic HCV infection should receive treatment. Current recommendations provide guidelines on optimal medication, assessment of liver fibrosis, treatment efficacy, dealing with resistance to direct acting antivirals, monitoring for hepatocellular carcinoma, management of HBV/HCV coinfection and drug interactions. They contains also advice on the treatment of special patients’ populations such as patients with renal failure, liver transplant and hepatic decompensation, as well as on the retreatment of patients who failed interferon-free therapy. Moreover, specific recommendations on the management of patients infected with different genotypes with currently reimbursed regimens or those expected to become available shortly in Poland are also included.

Key words: HCV, diagnostics, chronic hepatitis, liver cirrhosis, therapy

  1. Wedemeyer H, Dore GJ, Ward JW. Estimates on HCV disease burden worldwide – filling the gaps. J Viral Hepatitis 2015;22(Suppl 1):1–5. doi:  1111/jvh.12371
  2. Flisiak R, Halota W, Horban A i wsp. Prevalence and risk factors of HCV infection in Poland. Eur J Gastroenterol Hepatol 2011;23(12):1213–1217. doi:  1097 /MEG.0b013e32834d173c
  3. Flisiak R, Halota W, Tomasiewicz K i wsp. Forecasting the disease burden of chronic hepatitis C virus in Poland. Eur J Gastroenterol Hepatol 2015;27(1):70–76. doi:  1097/MEG.0000000000000237
  4. Walewska-Zielecka B, Religioni U, Juszczyk G i wsp. Anti-hepatitis C virus seroprevalence in the working age population in Poland, 2004 to 2014. Eurosurveill 2017;22(2):30441. doi:  2807/1560-7917.ES.2017.22.2.30441
  5. Westbrook RH, Dusheiko G. Natural history of hepatitis C.J Hepatol 2014;61(Suppl 1):S58–S68. doi:  1016/j.jhep.2014.07.012
  6. Flisiak R, Zarębska-Michaluk D, Janczewska E i wsp. Treatment of HCV infection in Poland at the beginning of the interferon-free era-the EpiTer-2 study. J Viral Hepat 2018;25(6):661–669. doi:  1111/jvh.12861
  7. EASL Recommendations on Treatment of Hepatitis C 2016. J Hepatol 2017;66(1):153–194. doi:  1016/j.jhep.2016.09.001
  8. Juszczyk J. Hepatitis C, patogeneza i terapia. Termedia, Poznań, 2016.
  9. Jaroszewicz J, Flisiak-Jackiewicz M, Lebensztejn D, Flisiak R. Current drugs in early development for treating hepatitis C virus-related hepatic fibrosis. Expert Opin Investig Drugs 2015;24(9):1229–1239. doi:  1517/13543784.2015.1057568
  10. Basu P, Niraj JS, Nimy J, i wsp. Sofosbuvir and Ledipasvir versus Sofosbuvir and Simeprevir combination therapy in the management of acute hepatitis C: A randomized open label prospective clinical pilot study. SLAM C study. Interim data. AASLD Nov 15, 2015;110318, ID:1074.
  11. hepatitisc.uw.edu/page/clinical-calculators/apri.
  12. Łucejko M, Flisiak R. Quantitative measurement of HCV core antigen for management of interferon-free therapy in HCV-infected patients. Antivir Ther 2018;23:149-156. doi:  3851/IMP3190
  13. Indolfi G, Hierro L, Dezsofi A i wsp. Treatment of chronic hepatitis C virus infection in children. a position paper by the hepatology committee of ESPGHAN. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2018;66(3):505–515. doi:  1097/MPG.0000000000001872
  14. HCV in Children. HCV Guidance: Recommendations for testing, managing, and treating Hepatitis C. (www.hcvguidelines.org/last update 2017, September 21).
  15. Gheorghe L i wsp. Alpha fetoprotein- a useful for follow-up of interferon-free treated cirrhotic patients with de novo hepatocellular carcinoma after SVR . EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PI2.09,
  16. Castano A i wsp. Alpha fetoprotein (AFP) levels before and after sustained virological response with direct-acting antivirals (DAAs) in patients with liver cirrhosis due to hepatitis C virus (HCV). EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PI3.04-YI.
  17. Wasiak D, Małkowski P. Wytyczne leczenia raka wątrobowokomórkowego (HCC). Med Sci Mon Rev Hepatology 2013;13,112–115.
  18. Reig M Mariño Z, Perelló C i wsp. Unexpected high rate of early tumor recurrence in patients with HCV-related HCC undergoing interferon-free therapy. J Hepatol 2016;65(4):719–726. doi:  1016/j.jhep.2016.04.008
  19. Kobayashi M, Suzuki F, Fujiyama S i wsp. Sustained virologic response by direct antiviral agents reduces the incidence of hepatocellular carcinoma in patients with HCV infection. J Med Virol 2017;89(3):476–483. doi:  1002/jmv.24663
  20. Pol S i wsp. Lack of evidence of an effect of direct-acting antivirals on the recurrence of hepatocellular carcinoma: Data from three ANRS cohorts. J Hepatol 2016;65(4):734–740. doi:  1016/j.jhep.2016.05.045
  21. Nault JC, Colombo M. Hepatocellular carcinoma and direct acting antiviral treatments: Controversy after revolution. J Hepatol 2016;65(4):741–747. doi:  1016/j.jhep.2016.07.004
  22. Conti F, Buonfiglioli F, Scuteri A i wsp. Early occurence and recurrence of hepatocellular carcinoma in HCV-related cirrhosis treated direct-acting antivirals. J Hepatol 2016;65(4):727–733. doi:  1016/j.jhep.2016.06.015
  23. Cavaletto L i wsp. Comparison between de-novo occurence and recurrence of hepatocellular carcinoma (HCC) after direct-acting antivirals (DAAs) in cirrhotic patients with hepatitisC: A real-life cohort study. EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PIO.05,
  24. Kolly P i wsp. Hepatocellular carcinoma after direct antiviral agent treatment: A European Multicenter study. EASL HCC Summit, Geneva, 2–5 February 2017. PII.09-YI.
  25. Bersoff-Matcha SJ, Cao K, Jason M i wsp. Hepatitis B virus reactivation associated with direct-acting antiviral therapy for chronic hepatitis C virus: a review of cases reported to the U.S. Food and Drug administration adverse event reporting system. Ann Intern Med 2017;166(11):792–798. doi:  7326/M17-0377
  26. Ende AR, Kim NH, Yeh MM, Harper J, Landis CS. Fulminant hepatitis B reactivation leading to liver transplantation in a patient with chronic hepatitis C treated with simeprevir and sofosbuvir: a case report. J Med Case Rep 2015;9:164. doi:  1186/s13256-015-0630-8
  27. Yanny BT, Latt NL, Saab S i wsp. Risk of hepatitis B virus reactivation among patients treated with ledipasvir-sofosbuvir for hepatitis C virus infection. J Clin Gastroenterol 2018;52(10):908–912. doi:  1097/MCG.0000000000000986
  28. Mücke MM, Backus LI, Mücke VT i wsp. Hepatitis B virus reactivation during direct-acting antiviral therapy for hepatitis C: a systematic review and meta-analysis. Lancet Gastroenterol Hepatol 2018;3(3):172–180. doi:  1016/S2468-1253(18)30002-5
  29. Sulkowski MS, Chuang WL, Kao JH, i wsp. No evidence of reactivation of hepatitis B virus among patients treated with ledipasvir-sofosbuvir for hepatitis C virus infection. Clin Infect Dis 2016;63(9):1202–1204. doi:  1093/cid/ciw507
  30. Gadiparthi C, Cholankeril G, Perumpail BJ i wsp. Use of direct-acting antiviral agents in hepatitis C virus-infected liver transplant candidates. World J Gastroenterol 2018;24:315–322.
  31. Badri P, Dutta S, Coakley E. Pharmacokinetics and dose recommendations for cyclosporine and tacrolimus when coadministered with ABT-450, ombitasvir, and dasabuvir. Am J Transplant 2015;15(5):1313–1322. doi:  1111/ajt.13111
  32. Flisiak R, Janczewska E, Wawrzynowicz-Syczewska M. i wsp. Real-world effectiveness and safety of ombitasvir/paritaprevir/ritonavir+dasabuvir+ribavirin in hepatitis C: AMBER study. Aliment Pharmacol Ther 2016,44(9):946–956. doi:  1111/apt.13790
  33. Flisiak R, Flisiak-Jackiewicz M. Ombitasvir and paritaprevir boosted with ritonavir and combined with dasabuvir for chronic hepatitis C. Expert Rev Gastroenterol Hepatol 2017;11(6):559–567. doi:  1080/17474124.2017.1309284
  34. Flisiak R, Łucejko M, Mazur W i wsp. Effectiveness and safety of ledipasvir/sofosbuvir ± ribavirin in the treatment of HCV infection: The real-world HARVEST study. Adv Med Sci 2017;62(2):387–392. doi:  1016/j.advms.2017.04.004
  35. Calleja JL, Crespo J, Rincón D, i wsp. Spanish Group for the Study of the Use of Direct-acting Drugs Hepatitis C Collaborating Group. Effectiveness, safety and clinical outcomes of direct-acting antiviral therapy in HCV genotype 1 infection: Results from a Spanish real-world cohort. J Hepatol 2017;66(6):1138–1148. doi:  1016/j.jhep.2017.01.028
  36. hep-druginteractions.org.
  37. Maviret, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  38. Vosevi, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  39. Epclusa, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  40. Tronina O, Durlik M, Wawrzynowicz-Syczewska M i wsp. Real-World safety and efficacy of Ombitasvir/Paritaprevir/Ritonavir/+Dasabuvir±Ribavirin (OBV/PTV/r/+DSV±RBV) therapy in recurrent hepatitis C virus (HCV) genotype 1 infection post-liver transplant: AMBER-CEE Study. Ann Transplant 2017;22:199–207.
  41. Viekirax, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  42. Exviera, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  43. Harvoni, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  44. Zepatier, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  45. Daklinza, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  46. Sovaldi, Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  47. Halota W, Flisiak R, Juszczyk J, Małkowski P, Pawłowska M, Simon K, Tomasiewicz K. Recommendations for the treatment of hepatitis C in 2017. Clin Exp Hepatol 2017;3(2):47–55. doi:  5114/ceh.2017.67782
  48. Zarębska-Michaluk D, Flisiak R, Jaroszewicz J i wsp. Is interferon-based treatment of viral hepatitis C genotype 3 infection still of value in the era of direct-acting antivirals? J Interferon Cytokine Res 2018;38(2):93–100. doi:  1089/jir.2017.0113
  49. Cornberg M., Petersen J, Schober A i wsp. Real-world use, effectiveness and safety of anti-viral treatment in chronic hepatitis C genotype 3 infection. Aliment Pharmacol Ther 2017;45(5):688–700. doi:  1111/apt.13925
  50. Wyles D, Weiland O, Yao B i wsp. Retreatment of hepatitis C infection in patients who failed Glecaprevir/Pibrentasvir (Magellan-3). CROI 2018, March 4–7, 2018, Boston, USA. Abstract number: 127.

Konflikt interesów: nie zgłoszono.
Potential conflicts of interest: no conflicts.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI

 

 

PIERWSZE MAZOWIECKIE SPOTKANIE MIKROBIOLOGÓW I EPIDEMIOLOGÓW


» PROGRAM


» REJESTRACJA