Rola liposomalnej amfoterycyny B w leczeniu inwazyjnych chorób grzybiczych u chorych na nowotwory hematologiczne

The role of liposomal amphotericin B in the treatment of invasive fungal disease in patients with haematologic neoplasms

Anna Czyż¹, Patrycja Mensah-Glanowska²

1 Katedra i Klinika Hematologii, Nowotworów Krwi i Transplantacji Szpiku Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
2 Klinika Hematologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Anna Czyż
Katedra i Klinika Hematologii, Nowotworów Krwi i Transplantacji Szpiku
Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
ul. L. Pasteura 4, 50-367 Wrocław
Tel.: 71 784 25 25

Wpłynęło: 14.12.2018
Zaakceptowano: 11.02.2019
Opublikowano on-line: 14.03.2019

Cytowanie / Citation

Czyż A, Mensah-Glanowska P. Rola liposomalnej amfoterycyny B w leczeniu inwazyjnych chorób grzybiczych u chorych na nowotwory hematologiczne.
Zakażenia XXI wieku 2019;2(1):7–13
doi: 10.31350/zakazenia/2019/1/Z2019001

Wersja elektroniczna / Article ePDF

Streszczenie:
Inwazyjna choroba grzybicza to częste, zagrażające życiu powikłanie zarówno transplantacji allogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych (alloHCT), jak i intensywnej chemioterapii stosowanej w leczeniu ostrych białaczek (AML) oraz zespołów mielodysplastycznych (MDS). Liposomalna amfoterycyna B, lek o szerokim spektrum aktywności grzybobójczej, znajduje zastosowanie zarówno w leczeniu empirycznym gorączki neutropenicznej, jak i w leczeniu celowanym inwazyjnej aspergilozy i kandydozy oraz rzadkich grzybic wywołanych przez inne grzyby pleśniowe, przede wszystkim Mucorales i Fusarium. Dla zilustrowania roli liposomalnej amfoterycyny B w leczeniu inwazyjnych chorób grzybiczych, przedstawiono dwa opisy przypadków chorych poddanych alloHCT, pierwszej chorej z inwazyjną aspergilozą płucną oraz drugiej – z kandydozą systemową. Omówienie postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w obu przypadkach, uzupełniono o aktualne rekomendacje dotyczące stosowania liposomalnejamfoterycyny B w leczeniu grzybic układowych.

Słowa kluczowe: liposomalna amfoterycyna B, inwazyjna choroba grzybicza, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza

Abstract:
Invasive fungal disease is a frequent, life-threatening complication of allogeneic hematopoietic stem cell transplantation (alloHCT) and intensive chemotherapy for acute leukaemia (AML) or myelodysplastic syndrome (MDS). Liposomal amphotericin B, a drug with a broad spectrum of fungicidal activity, is applicable both in the empiric treatment of febrile neutropenia, as well as in the targeted treatment of invasive aspergillosis and candidiasis or rare fungal infections caused by other molds, primarily Mucorales and Fusarium. To illustrate the role of liposomal amphotericin B in the treatment of invasive fungal diseases, we present two case reports of patients subjected to alloHCT, the first one with invasive pulmonary aspergillosis, and the other with systemic candidiasis. Discussion of diagnostic and therapeutic procedures in both cases was supplemented with current recommendations regarding the use of liposomal amphotericin B in the treatment of systemic fungal infections.

Key words: liposomal amphotericin B, invasive fungal disease, invasive aspergillosis, invasive candidiasis

  1. Dzierżanowska D. Zakażenia szpitalne. α-medica press, Bielsko-Biała, 2008.
  2. Kontoyiannis DP, Marr KA, Park BJ i wsp. Prospective surveillance for invasive fungal infections in hematopoietic stem cell transplant recipients, 2001–2006: overview of the Transplant-Associated Infection Surveillance Network (TRANSNET) Database. Clin Infect Dis 2010;50:1091–1100. doi:  10.1086/651263.
  3. Montagna MT, Lovero G, Coretti C i wsp. SIMIFF study: Italian fungal registry of mold infections in hematological and non-hematological patients. Infection 2014;42(1):141–151. doi:  10.1007/s15010-013-0539-3.
  4. Maertens J, Marchetti O, Herbrecht R i wsp. European guidelines for antifungal management in leukemia and hematopoietic stem cell transplant recipients: summary of the ECIL 3 — 2009 update. Bone Marrow Transplant 2011;46:709–718. doi:  10.1038/bmt.2010.175.
  5. Pagano L, Akova M, Dimopoulos G i wsp. Risk assessment and prognostic factors for mould-related diseases in immunocompromised patients. J Antimicrob Chemother 2011;66(Suppl 1):i5–i14. doi:  10.1093/jac/dkq437.
  6. De Pauw BD, Walsh TJ, Donnelly JP i wsp. Revised definitions of invasive fungal disease from the European Organization for Research and Treatment of Cancer/Invasive Fungal Infections Cooperative Group and the National Institute of Allergy and Infectious Diseases Mycoses Study Group (EORTC/MSG) Consensus Group. Clin Infect Dis 2008;46(12):1813–1821. doi:  10.1086/588660.
  7. Lupiañez CB, Canet LM, Carvalho A i wsp. Polymorphisms in host immunity-modulating genes and risk of invasive aspergillosis: Results from the AspBIOmics Consortium. Infect Immun 2016;84(3):643–657. doi:  10.1128/IAI.01359-15.
  8. Caira M, Candoni A, Verga L i wsp. Pre-chemotherapy risk factors for invasive fungal diseases: prospective analysis of 1,192 patients with newly diagnosed acute myeloid leukemia (SEIFEM 2010–a multicenter study). Haematologica 2015;100(2):284–292. doi:  10.3324/haematol.2014.113399.
  9. Herbrecht R, Bories P, Moulin JC i wsp. Risk stratification for invasive aspergillosis in immunocompromised patients. Ann N Y Acad Sci 2012;1272:23–30. doi:  10.1111/j.1749-6632.2012.06829.x.
  10. Girmenia C, Raiola AM, Piciocchi A i wsp. Incidence and outcome of invasive fungal diseases after allogeneic stem cell transplantation: a prospective study of the Gruppo Italiano Trapianto Midollo Osseo (GITMO). Biol Blood Marrow Transplant 2014;20(6):872–880. doi:  10.1016/j.bbmt.2014.03.004.
  11. Girmenia C, Ferretti A, Barberi W. Epidemiology and risk factors for invasive fungal diseases in hematopoietic stem cell transplantation. Curr Opin Hematol 2014;21(6):459–465. doi:  10.1097/MOH.0000000000000086.
  12. Nucci M, Marr KA, Queiroz-Telles F i wsp. Fusarium infection in hematopoietic stem cell transplant recipients. Clin Infect Dis 2004;38(9):1237–1242. doi:  10.1086/383319.
  13. Ullmann AJ, Aguado JM, Arikan-Akdagli S i wsp. Diagnosis and management of Aspergillus diseases: executive summary of the 2017 ESCMID-ECMM-ERS guideline. Clinical Microbiology and Infection 2018;24(Suppl 1):e1–e38. doi:  10.1016/j.cmi.2018.01.002.
  14. Arendrup MC, Bille J, Dannaoui E i wsp. ECIL-3 classical diagnostic procedures for the diagnosis of invasive fungal diseases in patients with leukaemia. Bone Marrow Transplant 2012;47(8):1030–1045. doi:  10.1038/bmt.2011.246.
  15. Marchetti O, Lamoth F, Mikulska M i wsp. ECIL recommendations for the use of biological markers for the diagnosis of invasive fungal diseases in leukemic patients and hematopoietic SCT recipients. Bone Marrow Transplant 2012;47(6):846–854. doi:  10.1038/bmt.2011.178.
  16. Maertens J, Verhaegen J, Lagrou K, Van Eldere J, Boogaerts M. Screening for circulating galactomannan as a noninvasive diagnostic tool for invasive aspergillosis in prolonged neutropenic patients and stem cell transplantation recipients: a prospective validation. Blood 2001;97(6):1604–1610.
  17. Marr KA, Laverdiere M, Gugel A i wsp. Antifungal therapy decreases sensitivity of the Aspergillus galactomannan enzyme immunoassay. Clin Infect Dis 2005;40(12):1762–2769. doi:  10.1086/429921.
  18. Tissot F, Samir Agrawal S, Pagano L i wsp. ECIL-6 guidelines for the treatment of invasive candidiasis, aspergillosis and mucormycosis in leukemia and hematopoietic stem cell transplant patients. Haematologica. 2017;102(3):433–444. doi:  10.3324/haematol.2016.152900.
  19. Pappas PG, Kauffman CA, Andes DR i wsp. Clinical Practice Guideline for the Management of Candidiasis: 2016 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis. 2015;62(4):1-50. doi:  10.1093/cid/civ933.
  20. Chandra J, Mukherjee PK. Candida Biofilms: Development, Architecture, and Resistance. Microbiol Spectr 2015;3(4):10.1128/microbiolspec.MB-0020-2015. doi:  10.1128/microbiolspec.MB-0020-2015.
  21. Arikan S, Lozano-Chiu M, Paetznick V, Rex JH. In vitro synergy of caspofungin and amphotericin B against Aspergillus and Fusarium spp. Antimicrob Agents Chemother. 2002;46(1):245–247.

Konflikt interesów: nie zgłoszono.
Potential conflicts of interest: no conflicts.

MAVIPURO POLSKA Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

 

POLITYKA PRYWATNOŚCI