Walka z Clostridioides difficile w obszarze medycznym. Związki i preparaty aktywne w walce ze sporami

Fight against Clostridioides difficile in medicine. Compounds and preparations in the fight against spores

Agnieszka Chojecka

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny w Warszawie

Agnieszka Chojecka
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zaklad Higieny,
ul. Chocimska 24, 00–791 Warszawa
Tel.: 22 54 51 366

Wpłynęło: 18.02.2020
Zaakceptowano: 18.03.2020
Opublikowano on-line: 18.03.2020

Cytowanie / Citation

Chojecka A. Walka z Clostridioides difficile w obszarze medycznym. Związki i preparaty aktywne w walce ze sporami.
Zakażenia XXI wieku 2020;3(1):37-42
doi: 10.31350/zakazenia/2020/1/Z2020005

Wersja elektroniczna / Article ePDF

Streszczenie:
Clostridioides difficile jest bakterią odpowiedzialną za występowanie zakażeń w placówkach opieki zdrowotnej. Rozprzestrzenianie się tego patogenu jest uwarunkowane wytwarzaniem spor, form przetrwalnikowych odpornych na czynniki fizyczne i chemiczne, mogących przeżywać na powierzchniach nawet ponad pięć miesięcy. Zakażenia Clostridioides difficile zwalcza się przez: izolację/kohortację osób chorych lub będących nosicielami; stosowanie nowych rozwiązań technicznych umożliwiających zamkniętą zbiórkę kału podczas biegunek wywołanych przez Clostridioides difficile; zapewnienie dostępności akcesoriów do higieny rąk oraz jej wykonywanie, to jest mycie rąk wodą z mydłem, a następnie przeprowadzanie dezynfekcji; zwalczanie spor na powierzchniach za pomocą preparatów dezynfekcyjnych o potwierdzonym działaniu sporobójczym wobec Clostridioides difficile, zgodnie z obowiązującą w obszarze medycznym nową normą PN-EN 17126:2019-01.

Słowa kluczowe: Clostridioides difficile, dezynfekcja, działanie sporobójcze, PN-EN 17126, obszar medyczny

Abstract:
Clostridioides difficile is a bacterium responsible for the occurrence of healthcare-associated infections. The spread of this pathogen is associated with the production of spores, resistant to physical and chemical agents, which can survive on surfaces for more than 5 months. Fighting infection caused by Clostridioides difficile is associated with isolation/ cohortation of the sick and carriers; using new technical solutions enabling feces collection during diarrhea caused by Clostridioides difficile; ensuring access to hand hygiene accessories and observing hand hygiene by washing hands with soap and water followed by disinfection; combating spores from surfaces with disinfectants with confirmed sporicidal activity against Clostridioides difficile according to the PN-EN 17126:2019-01, a new standard available in the medical area.

Key words: Clostridioides difficile, disinfection, sporicidal activity, EN 17126, medical area

  1. Martirosian G, Hryniewicz W, Ozorowski T i wsp. Zakażenia Clostridioides (Clostridium) difficile: epidemiologia, diagnostyka, terapia, profilaktyka. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków 2016–2020. Narodowy Instytut Leków, Warszawa, 2018, pp. 1–25.
  2. Albrecht P, Pituch H. Clostridium difficile – narastający problem diagnostycznyi terapeutyczny. Onkol Prak Klin 2013;9(1):22–31.
  3. Gerding DN, Johnson S, Rupnik M i wsp. Clostridium difficile binary toxin CDT – mechanism, epidemiology and potential clinical importance. Gut Microbes 2014;5(1):15–27. doi: 10.4161/gmic.26854
  4. Gemein S, Gebel J, Christiansen B i wsp. Interlaboratory reproducibility of test method following 4-field test methodology to evaluate the susceptibility of Clostridium difficile spores. J Hosp Infect 2019;103(1):78–84. doi: 10.1016/j.jhin.2019.04.011
  5. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Dz. U. z 2019 r., poz. 595.
  6. Rudek J. Zamknięty system do kontrolowanej zbiórki stolca jako alternatywna metoda pielęgnacji pacjenta z biegunką w oddziale intensywnej terapii. Forum Zakażeń 2014;5(1):7–15.
  7. Regusa R, Giorgianni G, Lupo L i wsp. Healthcare – associated Clostridium difficile infection: role of correct hand hygiene in cross-infection control. J Prev Med Hyg 2018;59(2):E145–E152.
  8. Deyneko A, Cordiero F, Berlin L i wsp. Impact of sink location on hand hygiene compliance aftercare of patients with Clostridium difficile infection: a corss-sectional study. BMC Infect Dis 2016;16:203. doi: 10.1186/s12879-016-1535-x
  9. WHO. WHO Guidelines on handhygiene in healthcare. World Health Organization, Geneva, 2009.
  10. Leszczyński P, Leszczyńska-Sokół B. Rola procedur higienicznych w obliczu narastającej oporności mikroorganizmów, z uwzględnieniem dezynfekcji jako jednego z kluczowych działań powstrzymujących rozprzestrzenianie się opornych szczepów bakterii. Forum zakażeń 2017;8(3):189–195. doi: 10.15374/FZ2017025
  11. Fleischer M, Rusiecka-Ziółkowska J, Jermakow K i wsp. Dekontaminacja środowiska szpitalnego i jej znaczenie w profilaktyce zakażeń związanych z hospitalizacją. Forum Zakażeń 2015;6(4):217–225. doi: 10.15374/FZ2015044
  12. Kutrowska E. Czy i jak zwalczać spory w szpitalu. XII Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa Stowarzyszenia Higieny Lecznictwa. Stare Jabłonki 2012.
    (https://shl.org.pl/wp-content/uploads/2018/05/Kutrowska_spory_w_szpitalu.pdf)
  13. Ogólne wytyczne dla wszystkich podmiotów wykonujących procesy dekontaminacji, w tym sterylizacji wyrobów medycznych i innych przedmiotów wielorazowego użytku, wykorzystywanych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych oraz innych czynności, podczas których może dojść do przeniesienia choroby zakaźnej lub zakażenia. Opracowanie: Stowarzyszenia Higieny Lecznictwa, Polskie Stowarzyszenie Rozwoju Sterylizacji Medycznej; Narodowy Instytut Leków, Warszawa, 2017.
  14. Włodarczyk-Rajska J. Przygotowanie instrumentarium medycznego – dekontaminacja endoskopów. Forum Zakażeń 2017;8(1):55–58. doi: 10.15374/FZ2016078
  15. Beilenhoff U, Biering H, Blum R i wsp. Reprocessing of flexible endoscopes and endoscopic accessories used in gastrointestinal endoscopy: Position Statement of the European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) and European Society of Gastroenterology Nurses and Associates (ESGENA) – Update 2018. (https://www.esge.com/assets/downloads/pdfs/guidelines/2018_a_0759_1629.pdf)
  16. Szumowska E, Kłusewicz K. Preparaty oparte na kwasie nadoctowym w dezynfekcji wysokiego poziomu. Forum Zakażeń 2012;3(4):217–219.
  17. Marek T, Dziurkowska-Marek A. Środki dezynfekcyjne do dekontaminacji endoskopów giętkich. Zakażenia 2006;6(2):6–10.
  18. Rutala WA, Gergen MF, Weber DJ. Inactivation of Clostridium difficile spores by disinfectants. Infect Control Hosp Epidemiol 1993;14(1):36–39. doi: 10.1086/668434
  19. Tarka P. Strategia wyboru metod dekontaminacji w zapobieganiu skażeniom Clostridium difficle. Zakażenia 2011;12(6):22–28.
  20. Pawlik K. Clostridioides (Clostridium) difficile – skuteczne działania w kontroli zakażeń. Forum Zakażeń 2018;9(4):221–227. doi: 10.15374/FZ2018043
  21. Joshi LT, Welsch A, Hawkings J i wsp. The effect of hospital biocide sodium dichloroizocyanurate on the viability and properties of Clostridium difficile spores. Lett Appl Microbiol 2017;65(3):199–205. doi: 10.1111/lam.12768.
  22. Staniszewska M. Röhm-Rodowald E, Jakimiak B. Działanie sporobójcze środków dezynfekcyjnych. Zakażenia 2006;6(5):12–17.
  23. Cadnum JL, Jencson AL, O’Donnell MC i wsp. An increase in healthcare-associated Clostridium difficile infection associated with use of defective peracetic acid-based surface disinfectant. Infect Control Hosp Epidemiol 2017;38(3):300–305. doi: 10.1017/ice.2016.275
  24. Barbut F. How to eradicate Clostridium difficile from the environment. J Hosp Infect 2015;89(4):287–295. doi: 10.1016/j.jhin.2014.12.007
  25. Robinson GM, Lee SW-H, Greenman J i wsp. Evaluation of the efficacy of electrochemically activated solutions against nosocomial pathogens and bacterial endospores. Lett App Microbiol 2010;50:289–294. doi: 10.1007/s10096-011-1369-9
  26. PN-EN 13704: 2018–09 Chemiczne środki dezynfekcyjne – Ilościowa zawiesinowa metoda określania działania sporobójczego chemicznych środków dezynfekcyjnych stosowanych w sektorze żywnościowym, warunkach przemysłowych i domowych oraz zakładach użyteczności publicznej. Metoda badania i wymagania. (faza 2; etap 1).
  27. PN-EN 17126: 2019–01 Chemiczne środki dezynfekcyjne i antyseptyczne – Ilościowa zawiesinowa metoda określania działania sporobójczego chemicznych środków dezynfekcyjnych stosowanych w obszarze medycznym. Metoda badania i wymagania. (faza 2; etap 1).
  28. Tarka P, Kanecki K, Tomasiewicz K. Ocena działania chemicznych preparatów dezynfekcyjnych przeznaczonych do powierzchni z zastosowaniem metod nośnikowych: działanie bakteriobójcze, drożdżobójcze i sporobójcze. Post Mikrobiol 2016;55(1):99–104.

Konflikt interesów: nie zgłoszono.
Potential conflicts of interest: no conflicts.