Zakażenia grzybicze na oddziale intensywnej terapii – empiryczne stosowanie echinokandyn u chorych z kałowym zapaleniem otrzewnej może dwukrotnie poprawiać przeżywalność

Fungal Infections in the Intensive Care Unit – empiric therapy with echinocandins in patients with faecal peritonitis may improve
the survival rate twofold

Małgorzata Symonides1, Irena Kruczyk1, Tomasz Olesiński2, Angelika Bzowska1

1 Oddział Kliniczny Anestezjologii i Intensywnej Terapii Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
2 Oddział Zabiegowy Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie

Małgorzata Symonides
Oddział Kliniczny Anestezjologii
i Intensywnej Terapii
Centrum Onkologii
ul. Roentgena 5, 02-871 Warszawa
Tel./faks: 22 546 2572

Wpłynęło: 25.05.2018
Zaakceptowano: 26.06.2018
Opublikowano on-line: 12.07.2018

Cytowanie

Symonides M, Kruczyk I, Olesiński T, Bzowska A. Zakażenia grzybicze na oddziale intensywnej terapii – empiryczne stosowanie echinokandyn u chorych z kałowym zapaleniem otrzewnej może dwukrotnie poprawiać przeżywalność.
Zakażenia XXI wieku 2018;1(3):115–119.
doi: 10.31350/zakazenia/2018/3/ZZ2018021

WERSJA ELEKTRONICZNA

Streszczenie:
Wstęp: W obliczu narastania zachorowalności na nowotwory jelita grubego szczególnie istotne staje się zwiększenie bezpieczeństwa leczenia tej choroby. Leczenie chirurgiczne, choć najskuteczniejsze, wiąże się z istotnymi powikłaniami, z których najcięższe to rozejście się zespolenia powikłane kałowym zapaleniem otrzewnej przebiegającym z niewydolnością wielonarządową. Materiał i Metody: W OIT Centrum Onkologii w okresie od stycznia 2015 do grudnia 2017 roku leczono 68 chorych we wstrząsie septycznym z powodu kałowego zapalenia otrzewnej w przebiegu nieszczelności zespoleń jelitowych wykonywanych podczas operacji nowotworów jelita grubego, mięsaków oraz nowotworów ginekologicznych. Wszyscy przyjmowani byli do OIT z cechami niewydolności wielonarządowej bezpośrednio po chirurgicznym zaopatrzeniu powikłania. Analiza skal predykcyjnych przy przyjęciu wskazywała na prawdopodobieństwo wystąpienia ok. 40% śmiertelności. Ze względu na wydostanie się treści jelitowej do otrzewnej u wszystkich chorych włączano szerokospektralne leczenie empiryczne – karbapenem, aminoglikozydem, glikopeptydem oraz echinokandyną. Wyniki: Pomimo bardzo złego rokowania przy przyjęciu do OIT śmiertelność w opisywanej grupie wyniosła 19% (13 chorych). Wnioski: Uwzględniając obecność bardzo wielu zmiennych związanych z wiekiem chorych, zaawansowaniem choroby nowotworowej, typem rozpoznawanego nowotworu itp., można pomimo wszystko suponować, że w obliczu wystandaryzowanego leczenia antybiotykami szerokospektralnymi wczesne zastosowaniem terapii przeciwgrzybiczej może przekładać się na istotne zmniejszenie ryzyka zgonu u chorych z uogólnionym zakażeniem w przebiegu kałowego zapalenia otrzewnej.

Słowa kluczowe: kałowe zapalenie otrzewnej, szerokospektralna antybiotykoterapia empiryczna, wstrząs septyczny

Abstract:
In view of the increasing number of colorectal cancer cases it is of importance to develop the safest possible treatment methods, especially considering the fact that surgery remains the mainstay of therapy in this pathology. The most dangerous complication is anastomotic dehiscence with faecal peritonitis and multiorgan failure. Material and methods: Between Jan 2015 and Dec 2017, 68 patients were treated for feacal peritonitis and septic shock in the ICU of the Maria Sklodowska-Curie Institute of Oncology in Warsaw. Those patients were initially treated surgically for colorectal cancer, sarcomas and gynaecological cancers. All the patients were admitted to the ICU directly after surgical treatment of the complication with symptoms of multiorgan failure. The predictive scales calculated on admission suggested an approx. 40% risk of death. Due to the presence of faecal peritonitis all patients received broad-spectrum empiric antibiotic therapy consisting of carbapenem, aminoglycoside, glycopeptide and echinocandin. Results: Despite poor prognosis on admission, overall mortality in the entire group was 19% (13 patients). Conclusions: Taking into consideration a highly multifactorial clinical setting, including patient age, cancer stage, type of malignancy etc., one may suppose that in view of standardised broad-spectrum antibiotic treatment, early onset of antifungal therapy may be associated with a significant decrease in mortality among patients with generalised infection in the course of faecal peritonitis.

Key words: broad-spectrum empiric antibiotic therapy, faecal peritonitis, septic shock

  1. Wojciechowska Urszula, Didkowska Joanna. Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe w Polsce. Krajowy rejestr nowotworów, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dostępne na stronie http://onkologia.org.pl/raporty/ dostęp z 21.05.2018 r.
  2. Kirchhoff P, Clavien P-A, Hahnloser D. Complications in colorectal surgery: risk factors and prevention strategies. Patient Saf Surgery 2010;4:5. Dostępne na stronie.http://www.pssjournal.com/content, dostęp z 16.05/2018.
  3. Cong Z, Hu L, Xing J, Bian Z, Fu C, Yu E i in. Incidence and mortality of anastomotic dehiscence requiring reoperation after rectal carcinoma resection. Int Surg 2014;99(2):112–119 [doi: 10.9738/INTSURG-D-13-00059].
  4. Bassetti M, Righi E, Ansaldi F, Merelli M, Scarparo C, Antonelli M i in. A multicenter, multinational study of abdominal candidiasis: epidemiology, outcomes and predictors of mortality. Intensive Care Med 2015;41(9):1601–1610 [doi: 10.1007/s00134-015-3866-2].
  5. Ramesh HSJ, Boase T, Audisio RA. Risk assessment for cancer surgery in elderly patients. Clinical Interv Aging 2006;1(3):221–227.
  6. Kriwanek S, Armbruster C, Dittrich K, Beckerhinn P. Perforated Colorectal Cancer. Dis Colon Rectum 1996;39(12):1409–1414.
  7. Vergidis P, Clancy CJ, Shields RK, Park SY, Wildfeuer BN, Simmons RL i in. Intra-abdominal candidiasis: The importance of early source-control and antifungal treatment. PLoS One 2016;11(4):e0153247  [doi: 10.1371/journal.pone.0153247]
  8. de la Torre P, Reboli AC. Micafungin: an evidence-based review of its place in therapy. Core Evid 2014;9:27–39 [doi: 10.2147/CE.S36304]
  9. Jaffal K, Poissy J, Rouze A, Preau S, Sendid B, Cornu M i in. De-escalation of antifungal treatment in critically ill patients with suspected invasive Candida infection: incidence, associated factors, and safety. Annals Int Care 2018;8:49 [doi: 10.1186/s13613-018-0392-8].
  10. Pappas PG, Kauffman CA, Andes DR, Clancy CJ, Marr KA, Ostrosky-Zeichner L i wsp. Clinical Practice Guideline for the Management of Candidiasis: 2016 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 2016;62(4):1–50 [doi: 10.1093/cid/civ933]
  11. Bassetti M, Marchetti M, Chakrabarti A, Col izza S, Garnacho-Montero J i wsp. A research agenda on the amangement of intra-abdominal candidiasis: results from a consensus of multinational experts. Intensive Care Med 2013;39(12):2092–2106 [doi: 10.1007/s00134-013-3109-3].
  12. Hiemenz J, Cagnoni P, Simpson D, Devine S, Chao N i wsp. Pharmacokinetic and maximum tolerated dose study of micafungin in combination with fluconazole versus fluconazole alone for prophylaxis of fungal infections in adult patients undergoing a bone marrow or peripheral stem cell transplant. Antimicrob Agents Chemother 2005;49(4):1331–1336 [doi: 0.1128/AAC.49.4.1331-1336.2005]
  13. van der Geest P, Hunfeld NGM, Ladage SE, Groenveld ABJ. Micafungin versus anidulafungin in critically ill patients with invasive candidiasis: a retrospective study. BMC Infect Dis 2016;16:490 [doi: 10.1186/s12879-016-1825-3].
  14. Bozzette SA, Gordon RL, Yen A, Rinaldi M, Ito MK, Fierer J. Biliary concentrations of fluconazole in a patient with Candidal cholecystitis: case report. Clin Infect Dis 1992;15(4):701–703.
  15. Perlin DS. (2017) Echinocandin resistance. w: Mayers D, Sobel J, Oulette M, Kaye, Marchaim D (red.) Antimicrobial Drug Resistance. Springer. Cham [doi: 10.1007/978-3-319-46718-4_2].
  16. Hakki M, Staab JF, Marr KA. Emergence of a Candida krusei isolate with reduced susceptibility to caspofungin during therapy. Antimicrob Agents Chemother. 2006;50(7):2522–2524 [doi: 10.1128/AAC.00148-06].
  17. Kauffman CA, Marr KA, Thorner AR. Candida infections of the abdomen anf thorax. https://www.uptodate.com/contents/candida-infections-of-the-abdomen-and-thorax.

Autorzy współpracują z firmami farmaceutycznymi mającymi w swoim portfolio produkty z grupy leków przeciwgrzybiczych, echinokandyny.

MAVIPURO Polska Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

Regulamin
Polityka prywatności