Zakłucia u personelu medycznego
– jak zminimalizować ryzyko zakażeń przenoszonych drogą krwi

Health care workers injuries – how to minimize the risk
of bloodborne infections

Anna Różańska

Zakład Epidemiologii Zakażeń Katedry Mikrobiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Anna Różańska
Zakład Epidemiologii Zakażeń,
Katedra Mikrobiologii,
Collegium Medicum
Uniwersytet Jagielloński
ul. Czysta 18, 31-121 Kraków
Tel. 12 633 25 67

Wpłynęło: 09.03.2018
Zaakceptowano: 23.03.2018
Opublikowano on-line: 09.04.2018

Cytowanie

Różańska A. Zakłucia u personelu medycznego – jak zminimalizować ryzyko zakażeń przenoszonych drogą krwi.
Zakażenia XXI wieku. 2018;1(1):21–25.

WERSJA ELEKTRONICZNA

Streszczenie:
Pracownicy ochrony zdrowia z racji wykonywanego zawodu są szczególnie narażeni na kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi. Duże ryzyko ekspozycji na patogeny przenoszone drogą krwi występuje podczas zabiegów związanych z przerwaniem ciągłości skóry pacjentów w trakcie procedur operacyjnych, a także rutynowych procedur pobierania krwi, zakładania linii naczyniowych czy wykonywania iniekcji. Według oficjalnych rejestrów rocznie u ok. 5% pracowników medycznych dochodzi do tego rodzaju ekspozycji, natomiast z badań kwestionariuszowych wynika, że dotyczy to 40–80% pracowników ochrony zdrowia. Zapobieganie takim zdarzeniom wymaga zastosowania przez kierownictwo placówek medycznych wszelkich środków służących ograniczeniu u personelu ryzyka zranień ostrymi narzędziami, zwłaszcza zapewnienia dostępu do narzędzi wyposażonych w mechanizmy zabezpieczające przed zranieniem.

Słowa kluczowe: ekspozycja zawodowa, zakażenia krwiopochodne, zakłucia

Abstract:
Health professionals are a group of individuals particularly at risk of exposure to harmful biological agents in their work environment. There is a high risk of exposure to blood-borne pathogens during procedures involving the disruption of skin integrity – both surgeries and routine procedures of blood collection, introduction of venous catheters or injections. According to official registers, about 5% of medical employees annually face this kind of exposure. Data from the questionnaire surveys reported however a range from 40 to 80%. As a result, preventing such events in the health care sector requires from the managers implementation of all available measures to limit the risk of sharp injuries and to provide access to various types of sharp tools with security mechanisms against injury.

Key words: bloodborne infections, needlestick injuries, occupational exposure

  1. Tarantola A, Abiteboul D, Rachline A. Infection risks following accidental exposure to blood or body fluids in health care workers: A review of pathogens transmitted in published cases. Am J Infect Control 2006;34(6):367–375 [doi: 10.1016/j.ajic.2004.11.011].
  2. Deuffic-Burban S, Delarocque-Astagneau E, Abiteboul D, Bouvet E, Yazdanpanah Y. Blood-borne viruses in health care workers: Prevention and management. J Clin Virol 2011;52(1):4–10 [doi: 10.1016/j.jcv.2011.05.016].
  3. Różańska A, Szczypta A, Baran M, Synowiec E, Bulanda M, Wałaszek M. Healthcareworkers’ occupational exposure eto bloodborne pathogens: a 5-year observation in selected hospitals of the Małopolska province. Int J Occup Med Environ Health 2014;27(5):747–756 [doi: 10.2478/s13382-014-0307-3].
  4. Garus-Pakowska A, Górajski M, Szatko F. Did legal regulations change the reporting frequency of sharp injuries of medical personnel? Study from 36 hospitals in Łódź Province, Poland. Int J Occup Med Environ Health 2018;31(1):37–46 [doi: 10.13075/ijomeh.1896.01045].
  5. Garus-Pakowska A, Szatko F. Ekspozycje przezskórne personelu medycznego. Med Pr 2011;62(5):473–480.
  6. Gańczak M. Ocena zawodowego narażenia na zakażenie HBV, HCV i HIV u personelu oddziałów ginekologii i położnictwa. Medycyna Pracy 2012;63(1):11–17.
  7. Rybacki M, Piekarska A, Wiszniewska M, Walusia-Skorupa J. Work safety among Polish health care workers in respect of exposure to bloodborne pathogens. Medycyna Pracy 2013;64(1):1-10.
  8. Gańczak M, Bohatyrewicz A, Korzeń M, Karakiewicz B. The comparison of sharps injuries reported by doctors versus nurses from surgical wards in the context of the prevalence of HBV, HCV and HIV infections. Pol Prz Chir 2012;84(4):190–195 [doi: 10.2478/v10035-012-0031-2].
  9. Wicker S, Jung J, Allwinn R, Gottschalk R, Rabenau HF. Prevalence and prevention of needlestick injuries among health care workers in a German university hospital. Int Arch Occup Environ Health 2008;81(3):347–354 [doi: 10.1007/s00420-007-0219-7].
  10. Winchester SA, Tomkins A, Cliffe S, Batty L, Ncube F, Zuckerman M. Healthcare workers’ perceptions of occupational exposure to blood-borne viruses and reporting barriers: a questionnaire-based study. J Hosp Infect 2012;82(1):36–39 [doi: 10.1016/j.jhin.2012.05.013].
  11. Gańczak M, Milona M, Szych Z. Nurses and occupational exposures to bloodborne viruses in Poland. Pol Prz Chir 2012;84(4):190–195.
  12. https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5513/1/7/1/zdrowie_i_ochrona_zdrowia_w_2016.pdf
  13. Pruss-Ustun A, Rapiti E, Hutin Y. Estimation of the global burden of disease attributable to contaminated sharps injuries among health-care workers. Am J Ind Med 2005;48(6):482–490 [doi: 10.1002/ajim.20230].
  14. Elder A, Paterson C. Sharps injuries in UK health care: a review of injury rates, viral transmission and potential efficacy of safety devices. Occup Med 2006;56:566–574 [doi: 10.1093/occmed/kql122].
  15. Parszuto J, Jaremin B, Bardoń A, Obuchowska A. Occupational HBV and HCV infections among heath care workers. Medycyna Pracy 2012;63(4):441–452.
  16. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Dz. U. z 2013 r. poz. 696.
  17. Szczypta A. Profilaktyka zakażeń wśród personelu medycznego [w:] Zakażenia szpitalne w jednostkach opieki zdrowotnej pod. red. M. Bulandy i J. Wójkowskiej-Mach. PZWL 2016.
  18. Ballout R, Diab B, Harb A, Tarabay R, Khamassi S, Aki A. Use of safety-engineered devices by healthcare workers for intravenous and/or phlebotomy procedures in healthcare setting: a systemic review and meta-analysis. BMC Health Services Research 2016;16:458. [doi: 10.1186/s12913-016-1705-y]
  19. Szczypta A, Różańska A, Bulanda M. Analiza ekspozycji zawodowej pracowników medycznych w latach 1998–2013 na patogeny przenoszone drogą krwi na przykładzie szpitala o profilu zabiegowym. Medycyna Pracy 2014;65(6):723–732 [doi: 10.13075/mp.5893.00010].
  20. Bush C, Schmid K, Rupp M, Watanaba-Galloway S, Wolford B, Sandkov sky U. Bloodborne pathogen exposures: Differences in reporting rates and individual predictors among health care personnel. Am J Infect Control 2017;45(4):372–376 [doi: 10.1016/j.ajic.2016.11.028].
  21. Kim YG, Jeong IS, Park SM. Sharps injury prevention guidance among health care professionals: A comparison between self-reported and observed compliance. Am J Infect Control 2015;43(9):977–982 [doi: 10.1016/j.ajic.2015.04.210].
  22. De Joy, DM, Gershon RR, Shaffer BS. Safety Climate: Assessing management and organizational influences on safety. Prof Saf 2004;49(7):50–57 [doi: 10.2486/indhealth.2014-0074].
  23. Gershon RR, Karkashian CD, Grosh JW, Murphy LR, Escamilla-Cejudo A i wsp. Hospital safety climate and its relationship with safe work practices and workplace incidence. Am J Infect Control 2000;28(3):211–221 [doi: 10.1067/mic.2000.105288]
  24. Stringer B, Haines T, Goldsmith C, Berguer R, Blyth J. Is use of the hands-free technique during surgery, a safe work practice, associated with safety climate? Am J Infect Control 2009;37(9):766–772 [doi: 10.1016/j.ajic.2009.02.014].
  25. Gańczak M, Szczeniowski A. Zawodowe zakażenia patogenami krwiopochodnymi. Wydawnictwo Naukowe Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, Szczecin 2015.

Nie zgłoszono.

MAVIPURO Polska Sp. z o.o.
ul. Wyspowa 2/13
03-687 Warszawa
Tel.: +48 22 110 03 81
Fax:   +48 22 378 28 51
e-mail: kontakt@mavipuro.pl

Regulamin
Polityka prywatności